Rođendansko slavlje braće Teofilović u Banskom dvoru: Tri decenije potraga za suštinom pjesme

VANjALUKA - Povodom velikog jubileja, trideset godina uspješnog umjetničkog rada, pred banjalučkom publikom u utorak, 11. marta će nastupiti braća Teofilovići, jedinstveni čuvari drevne srpske i balkanske vokalne tradicije.

Na svečanom koncertu koji počinje u 20 časova u Koncertnoj dvorani Banskog dvora, čuvenim blizancima pridružiće se svjetski priznati marimbista, kompozitor i pedagog Nebojša Jovan Živković. Ovaj spoj arhaičnih glasova i virtuoznih tonova marimbe obećava izuzetan muzički doživljaj koji premošćuje vijekove i povezuje različite kulturne prostore.

-Spoj našeg dvoglasa i Živkovićeve marimbe stvara snažnu emociju koja dotiče publiku na poseban način", rekli su Teofilović ta zajednički rad sa priznatim instrumentalistom.

Vokalni dvoglas kao zaštitini znak

Blizanci Teofilovići, Ratko i Radiša, rođeni su u Čačku 1966 godine, gdje ih 1983. godine u svijet muzike uvodi pokojni Predrag Peruničić, dirigent Omladinskog hora u Čačku, čiji su bili članovi sedam godina.

Kao vokalni duet Teofilovići ozbiljniju profesionalnu karijeru započinju ranih devedesetih godina 20. vijeka, kada snimaju trideset numera za nacionalni radio i televiziju, čime i počinje njihova koncertna aktivnost.

Tradicionalno muzičko i poetsko nasleđe interpretiraju autentičnim, do tada nezabiljaženim a kapela dvoglasom, koji postaje njihov zaštitni znak i koji ih s razlogom svrstava u jedinstvenu muzičku pojavu na Balkanu.

Tokom karijere pjevali su narodne pjesme - srpske, makedonske, goranske, sa Kosova i Metohije, iz Sandžaka, Pirota i Vranja i Dalmacije. Bitno je samo da su izvorne, što drevnije. Ratko pjeva prvi, a Radiša drugi glas a kako su u jednom od intervjua za "Glas Srpske" istakli ono su koncertni a ne televizijski ili internet ljudi.

-Svjedoci smo trenutne medijske slike koja jednostavno nema ni prostora ni razumevanja za ljude koji drugačije misle. Sa druge strane, televizija ili internet kao mediji nikada neće biti u mogućnosti da prenese ono što se dešava na samom koncertu. Mi smo koncertni, a ne televizijski ljudi, a toga su svesni svi posetioci koji dođu na sam koncert i doživljavaju ga kao nešto drugačije od svega što su do tada u životu čuli –rekli su Teofilovići.

Čuvari narodnog sna 

Prvi album "Čuvari sna" objavili su 1998. godine, uz sjajnu reakciju publike a status etno atrakcije potvrdili su serijom odličnih koncerata, kako u regionu, tako i širom svijeta. Mnogi ugledni kritičari i umetnici proglašavaju tada Teofiloviće najdragocenijom muzičkom pojavom u Srbiji: "Ratko i Radiša su ne samo čuvari narodnog sna već i jedinstven znak o čudu pesme" (Petar Peca Popović)," Oni dokazuju da narodno pevanje nije fetiš, ni relikvija, već stalno liturgijsko kretanje duha kroz vreme" (Emilija Radmilović).

Na podjednako dobar prijem nailazi i naredni album –" Sabazorski vetrovi", snimljen u Banskom dvoru, koji Teofilovići objavljuju 2001. godine, i na kojem se nalazi 16 novih numera, koji dalje šire domet njihovih pjesama.

Prema riječima prof. dr Nenada Ljubinkovića ovo muzičko ostvarenje Teofilovića nije samo nastavak traganja za savremenim etno-zvukovnim izrazom, ono jeste i svekoliko traganje za smislom i lepotom života.

Uslijedilio je živi album "Koncert - Belgrade Live" (2007), koncertni presjek prvog dijela karijere. Iako vođeni idejom da je ljudski glas najstariji i najsavršeniji instrument, Teofilovići nisu odoleli povremenim eksperimentima, sarađujući s drugim muzičarima.

Nastupali su sa dugogodišnjim članom ansambla Renesans Žoržom Grujićem (stari instrumenti: gajde, kaval, rog, duduk), perkusionistom i kompozitorom Nebojšom Živkovićem i profesorom harmonike Bobanom Bjelićem.

Najplodnija i najznačajnija saradnja Teofilovića uspostavljena je s čuvenim gitaristom iz Los Anđelesa, Miroslavom Tadićem. Zajedno snimaju album "Vidarica", koji sadrži četrnaest obrada narodnih pjesama s područja uže Srbije i Kosova, Bosne, Dalmacije i Makedonije.

"Vidarica" je i novi iskorak u muzičkom stvaralaštvu Braće Teofilović jer na jedinstven način spaja njihove čudesne vokale i zvuke žičanog instrumenta. Ova, prema rečima kritičarke Marije Ćirić, uzbudljiva muzičko-poetska priča, naišla je na vanredan prijem javnosti.

"Album "Vidarica tako postaje više od muzike same, interpretacijama trojice umetnika ona zaista dobija lekovita svojstva i nudi (zvučnu) sliku stvarnosti neuporedivo primamljiviju od one u kojoj se krećemo, napisala je Ćirić. Saradnja s Miroslavom Tadićem se nakon snimanja albuma nastavila kroz zajedničku koncertnu aktivnost.

Uslijedili su albumi "Teofilovići" (2016) i " Element" (2022), na kojima su braća potvrdila status vrhunskih izvođača narodnih pjesama i čuvara balkanskee vokalne tradicije. Izbor pjesama kretao se u veoma širokom geografskom i etnološkom rasponu pokrivajući prostor Balkana, ali uvjek se izbor numera svodio na osjećaj koji imaju tokom interpretacije

-Izbor pesama se svodi na osećaj muzike koju nosimo u sebi. Traženje ili traganje nije kratak proces. Privlače nas arhaične melodije, naš način slušanja je verovatno drugačiji od onoga kako ga drugi čuju. Tako nastaju aranžmani koji nas nepogrešivo vraćaju u prošlost, rekli su Teofilovići.

Teofilovići su održali veliki broj koncerata u gotovo svim velikim gradovima Evrope, Azije, Amerike i Australije… Nastupali su u nekim od najznačajnijih koncertnih dvorana sveta, kao što su "Kenedi Centar" (Vašington), "Aula počasnih gostiju kanadskog Parlamenta" (Otava), "Franc List" (Budimpešta), "Koncertna dvorana Čajkovski" (Moskva), "Viena Koncerthaus – Mocartsal" (Beč), kao i na velikim svjetskim festivalima, iako im je primarni motiv i danas kao i prije trideset godina bila ljubav prema muzici

-Mi volimo muziku i zbog toga je tako doživljavamo. Naš cilj nikada nije bila popularnost, već prepoznavanje onoga što radimo. Emocija je jedina kategorija kojoj dajemo prednost u svakoj pesmi-rekli su Teofilovići.

Ovaj koncert predstavlja krunu proslave njihovog tridesetogodišnjeg rada na očuvanju baštine, a očekuje se da će Koncertna dvorana Banskog dvora, kao i mnogo puta do sada, biti ispunjena do posljednjeg mjesta.

Specijalni gost Nebojša Jovan Živković

Banjalučki koncert, osim toga što obilježava jubilej bratskog tandema, biće poseban događaj i zbog najavljenog gosta Nebojše Jovana Živkovića.

Živković je tokom posljednje tri decenije snažno uticao na međunarodnu perkusionu scenu - kako kao vrhunski kompozitor, tako i kao virtuozni izvođač. Rođen u Srbiji, Živković je magistrirao kompoziciju, teoriju muzike i udaraljke u Manhajmu i Štutgartu u Njemačkoj. Danas živi u Beču, a koncertno nastupa širom svijeta. Njegov umjetnički opus zabilježen je na šest solo albuma, dok se njegove kompozicije nalaze na više od deset izdanja u izvođenju drugih umjetnika.

 

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.