Nobelova nagrada za hemiju Kaganu i Soaiju: Riješili misteriju staru više od jednog vijeka

Ovogodišnja Nobelova nagrada za hemiju dodijeljena je Henriju Kaganu, nekadašnjem profesoru Univerziteta Paris-Sud, i Kensu Soaiju sa Univerziteta nauke u Tokiju za „navođenje hemije da odabere sliku u ogledalu“.

Nobelov komitet za hemiju i Kraljevska švedska akademija nauka u Stockholmu objavili su da su dvojica naučnika nagrađena za rješavanje zagonetke „homohiralnosti“.

Riječ je o fenomenu povezanom s molekulama koje mogu postojati u dvije forme koje su međusobno poput slike i njenog odraza u ogledalu. U živim organizmima, međutim, prevladava samo jedna od tih „zrcalnih“ formi, što je dugo predstavljalo jedno od velikih pitanja hemije.

„Hemijska misterija stara više od jednog vijeka“

„Henri Kagan i Kenso Soai ponudili su rješenje za hemijsku misteriju staru više od jednog vijeka: kako homohiralnost može nastati spontano. Hemijske reakcije koje su razvili su spektakularne“, izjavio je Heiner Linke, predsjedavajući Nobelovog komiteta za hemiju.

Njihova otkrića imaju značaj i za razvoj lijekova, gdje različite zrcalne forme iste molekule mogu imati različita svojstva.

„Zahvaljujući Henriju Kaganu i Kensu Soaiju, sada znamo kako homohiralnost može nastati. Njihova otkrića bila su presudna za hemičare koji osmišljavaju reakcije za proizvodnju farmaceutskih proizvoda“, navodi se u obrazloženju Nobelove nagrade.

Nagrada od 12 miliona kruna

Kagan i Soai podijelit će nagradu od 12 miliona švedskih kruna, odnosno oko 1,2 miliona dolara.

Nobelova fondacija povećala je novčani iznos nagrade povodom obilježavanja 125. godišnjice Nobelovih nagrada.