U sklopu projekta, posebno se proučava morski orah, koji, poreklom iz zapadnog Atlantika, postaje sve veći problem za autohtone vrste. Ovi invazivni organizmi dolaze najčešće putem balastnih voda ili se pričvršćuju za trupove brodova, a njihova prisutnost ozbiljno ugrožava resurse domaćih vrsta, poput sitne plave ribe.
Dr. sc. Danijela Marić Fankuhen iz Centra za istraživanje mora u Rovinju, pri Institutu “Ruđer Bošković”, naglašava kako invazivne vrste mogu direktno da konkurišu autohtonim vrstama za hranu, stanište i druge resurse. “Na primer, ako troše isti izvor hrane, domaćim vrstama ostaje manje hrane, što je važno za vrste poput sitne plave ribe, resursa koji se koristi vekovima”, navela je.
Prikupljanje podataka sa specifičnih lokacija
Istraživači koriste terenska opažanja u kombinaciji sa računarskim modelima kako bi procenili uslove koji pogoduju širenju ovih nepoželjnih organizama. Prikupljanje podataka sa specifičnih lokacija omogućuje izradu preciznijih karata širenja, što ima ključni značaj s obzirom na to da se vrste prenete balastnim vodama mogu iznenada pojaviti direktno u lukama.
Rano otkrivanje novih stanovnika Jadranskog mora omogućava nadležnim organima dovoljno vremena za prilagođavanje zakonskih propisa i uvođenje mera kontrole ili uklanjanja insekata koji ugrožavaju ekosistem.
“Molekularne metode pružaju novi uvid”
Naučnici primjenjuju napredne molekularne metode koje omogućavaju identifikaciju organizama koji su zbog svoje male veličine ili sličnosti sa drugim vrstama teže uočljivi klasičnim pristupima. “Molekularne metode pružaju nam potpuno novi uvid u biodiverzitet Jadrana. Otkrivamo vrste koje ranije nisu bile na našim spiskovima, ali to ne znači da su sve nove ili invazivne. Neke su možda oduvek bile ovde, samo ih ranijim metodama nismo mogli prepoznati”, ističu istraživači.
Građani, kupači i ronioci takođe mogu doprinijeti sistemu praćenja promjena u moru putem aplikacije “Crafting the Sea”, koja omogućava javnosti da obavijesti naučnike o opažanju neuobičajenih morskih organizama tako što će poslati fotografiju i podatke o vremenu i lokaciji pronalaska.
Ovaj projekat predstavlja korak ka boljem razumevanju i zaštiti Jadranskog mora od invazivnih vrsta koje ugrožavaju njegov ekosistem i privredu.
