Počinje 23. izdanje Svjetskog prvenstva u fudbalu, najvećeg sportskog događaja na planeti. Turnir se održava u Sjedinjenim Američkim Državama, Kanadi i Meksiku, a trajat će više od mjesec dana, sve do sredine jula.
Dok se svijet ujedinjuje kako bi proslavio najvažniju sporednu stvar na svijetu, osvrćemo se na 15 fudbalskih predmeta koji su ostvarili zapažen uspjeh na aukcijama kuće Christie’s. Među njima se nalaze slike i skulpture umjetnika poput Pabla Picassa i Andyja Warhola, kao i medalje, dresovi i revolucionarna umjetnička djela zasnovana na vještačkoj inteligenciji inspirisana Lionelom Messijem.
Umjetnička djela inspirisana igrom
1. The Football Match, L.S. Lowry Laurence Stephen Lowry (1887–1976) poznat je po svojim prikazima industrijskog sjevera Engleske iz prve polovine 20. vijeka. Njegova djela bilježe svakodnevni radnički život, ali i trenutke rekreacije, poput odlaska na sportske utakmice vikendom.
.jpg?mode=max)
Slika The Football Match (1949.) nudi panoramski prikaz grada ispunjenog industrijskim zgradama, dok autor fokusira pažnju na fudbalsku utakmicu pred velikom, uzbuđenom masom. Slika je prodata za 5,64 miliona funti 2011. godine.
2. Dres Brazila koji je Pelé nosio u finalu SP 1970. Reprezentacija Brazila koja je osvojila Svjetsko prvenstvo 1970. godine smatra se jednim od najboljih timova u historiji.
.jpg?mode=max)
Njihov glavni igrač bio je Pelé, vjerovatno najbolji fudbaler svih vremena, koji je postigao prvi gol u pobjedi Brazila od 4:1 protiv Italije u finalu. Ikonična žuta majica s brojem 10 izvezena zelenom bojom na leđima, koju je nosio tog dana, prodata je za 157.750 funti 2002. godine.
3. Footballeur (A.R. 538), Pablo Picasso Nakon Drugog svjetskog rata, Pablo Picasso je prigrlio keramiku kao novi medij.
.jpg?mode=max)
Poznata po svojoj životnoj radosti (joie de vivre), djela nastala u radionici Madoura u gradu Vallauris kretala su se od posuđa do samostalnih skulptura poput Footballeur (1965.). Ovo poluaopstrakno djelo prikazuje fudbalera koji podiže nogu u trenutku prije nego što udari loptu.
4. Parc des Princes (Les grands footballeurs), Nicolas de Staël Francuska je 1952. godine izgubila 1:0 od Švedske u prijateljskoj utakmici u Parizu.
.jpg?mode=max)
Iako sam meč nije bio za pamćenje, inspirisao je Nicolasa de Staëla, koji je utakmicu posmatrao s tribina. Njegovo monumentalno djelo Parc des Princes (1952.), dugačko tri i po metra i široko dva metra, postalo je najskuplja fudbalska slika u historiji nakon što je prodata za 20 miliona eura 2019. godine.
5. Living Memory: Messi – A Goal in Life, Refik Anadol i Lionel Messi Refik Anadol je slavan po upotrebi vještačke inteligencije u umjetnosti.
Godine 2025. kreirao je djelo inspirisano golom koji Lionel Messi smatra najdražim u karijeri — gol glavom za FC Barcelonu 2009. godine u pobjedi od 2:0 u finalu Lige prvaka protiv Manchester Uniteda. Anadol je taj gol hipnotički reinterpretirao kroz osam minuta dugog iskustva koje nastoji prenijeti osjećaje samog Messija i navijača.
6. Footballer, El Lissitzky Ovo je otisak monumentalnog fotografskog djela namijenjenog postavljanju na stadion u jugozapadnom Moskvi.
.jpg?mode=max)
Kreirao ga je sovjetsko-jevrejski umjetnik El Lissitzky 1926. godine, a prikazuje dramatičan trenutak u fudbalskoj utakmici. Cilj djela bio je inspirisati sovjetske radnike da učestvuju u organizovanim fizičkim aktivnostima.
7. Ball Watching IV, Hurvin Anderson Rođen u Birminghamu u porodici jamajčanskih imigranata, Hurvin Anderson zasnovao je sliku Ball Watching IV (2003.) na fotografiji iz djetinjstva.
.jpg?mode=max)
Ona prikazuje umjetnika i njegove prijatelje tokom trenutka pauze u fudbalskoj igri: lopta im je upala u jezerce, a oni razmatraju kako da je izvuku.
8. Mundial, Joan Miró Španski umjetnik Joan Miró imao je 89 godina kada je njegova zemlja bila domaćin Svjetskog prvenstva 1982. godine.
.jpg?mode=max)
Turnir je omogućio tada mladoj španskoj demokratiji da svijetu pokaže moderno i pluralističko društvo. Miró je prihvatio poziv da dizajnira zvanični plakat prvenstva, koji je prepoznatljiv po veselim bojama i poluaopstraktnom stilu.
9. Soccerball (Bumblebee), Jeff Koons Na početku karijere 80-ih godina, Jeff Koons je pronašao inspiraciju u sportu, najpoznatije kroz seriju Equilibrium, u kojoj je košarkaške lopte suspendovao u spremnicima s vodom.
.jpg?mode=max)
U djelu Soccerball (1985.), predstavio je fudbalsku loptu koja izgleda toliko lagano da pretpostavljamo da je stvarna, iako je u stvari riječ o replici napravljenoj od bronze.
10. Pelé, Andy Warhol Godine 1977. Andy Warhol je radio na novoj seriji pod nazivom Athletes. Uključivala je slike deset sportskih zvijezda, uključujući boksera Muhammeda Alija, teniserku Chris Evert i brazilsku fudbalsku legendu Peléa.
.jpg?mode=max)
Warhol je smatrao da su sportisti prirodni nasljednici slavnih ličnosti koje je ranije ovjekovječio, poput Marilyn Monroe.
Memorabilije koje čuvaju historiju
11. Studio per foot-baller, Umberto Boccioni Rođen u južnoj Italiji, Umberto Boccioni je postao jedna od ključnih figura futurizma. U djelu Dinamizam fudbalera (1913.), čija je studija ponuđena na aukciji u Milanu, uzastopni pokreti su uhvaćeni na jednom platnu.
.jpg?mode=max)
Boccioni je sintetizovao vrijeme, mjesto i materiju, čineći da njegov subjekt (fudbaler) djeluje kao da se dematerijalizuje.
12. Football Field, Soller, Jeffrey Smart Australski umjetnik Jeffrey Smart bio je poznat po scenama koje prikazuju usamljene figure u dvosmislenim urbanim prostorima. Djelo Football Field, Soller inspirisano je njegovom posjetom gradu Sóller na španskom ostrvu Mallorca 1965. godine.
.jpg?mode=max)
Udaljeno je i nejasno gdje se tačno nalazi sam fudbalski teren, možda s druge strane osobe koja nas radoznalo posmatra ispod kišobrana.
13. Medalja pobjednika SP 1930., dodijeljena Joseu Leandru Andradeu Prvo Svjetsko prvenstvo održano je u Urugvaju u julu 1930. godine. Domaćin je izašao kao pobjednik nakon što je u finalu savladao susjednu Argentinu rezultatom 4:2.
.jpg?mode=max)
Najbolji igrač turnira bio je Jose Leandro Andrade, sin bivšeg roba poznat po nadimku Crno čudo. Zlatna medalja dodijeljena njemu nakon finala prodata je 2005. godine.
14. Historijske kopačke Lionela Messija Dana 22. decembra 2020. godine, Lionel Messi je oborio jedan od najvećih fudbalskih rekorda: postigao je najviše golova za jedan klub. Zabilježio je svoj 644. pogodak za FC Barcelonu u utakmici protiv Real Valladolida.
Par Adidas kopački koje je nosio tom prilikom kasnije je potpisao i donirao u dobrotvorne svrhe za prikupljanje novca za bolnicu u Barceloni.
15. Child kicking ball, André Kertész André Kertész bio je pionir fotografije, bilježeći subjekte na ulicama Pariza između dva rata koji nisu bili svjesni njegove pažnje.
.jpg?mode=max)
Koristio je prednosti ručnog Leica fotoaparata, što mu je omogućilo da se slobodno kreće. U ovoj slici, on je proizveo izvanrednu igru sjena koju su uglavnom stvorili drvo i dijete koje šutira fudbalsku loptu.
