U Sloveniji je u maju ove godine evidentirano 658.016 penzionera, a prosječna bruto penzija iznosila je 1.160,80 evra.
Penzije su tokom godine uvećane februarskim usklađivanjem od 4,2 odsto i martovskim vanrednim povećanjem od jedan odsto, prenosi Buka.
Nova formula za usklađivanje penzija u Sloveniji zasniva se na polovini rasta bruto plata i polovini rasta potrošačkih cijena iz prethodne godine.
Najveća pojedinačna isplaćena penzija u Sloveniji dostigla je 4.675,83 evra, dok najveći broj penzionera prima između 500 i 1.000 evra.
Statistika pokazuje i da je broj korisnika sa primanjima iznad 3.500 evra porastao na 1.449. Najveći broj penzionera, njih skoro 503.000, prima starosnu penziju.
Slovenija ima najrazvijeniji i najstabilniji penzioni sistem u regionu. Njena zamjenska stopa iznosi oko 50 do 60 odsto, što znači da penzija u prosjeku zamjenjuje oko polovine ranije plate.
U praksi, to penzionerima u Sloveniji ostavlja znatno više prostora nakon pokrivanja osnovnih troškova, pa su manje zavisni od pomoći porodice ili dodatnih izvora prihoda.
Hrvatska se nalazi u sredini regionalne ljestvice. Prosječna penzija kreće se od oko 500 do 600 evra, dok većina penzionera prima između 400 i 800 evra.
Iako sistem funkcioniše, on je pod pritiskom visokih troškova života, starenja stanovništva i iseljavanja radno sposobnih ljudi.
U Hrvatskoj penzija u prosjeku zamjenjuje oko 35 do 45 odsto prethodnih primanja, što znači da veliki broj penzionera može pokriti osnovne troškove, ali uz malo prostora za slobodnu potrošnju.
Srbija je između Hrvatske i BiH. Prosječna penzija kreće se okvirno između 400 i 500 evra, uz velike razlike u zavisnosti od radnog staža i visine uplaćenih doprinosa.
Penzioni sistem u Srbiji je posljednjih godina stabilizovan, ali ostaje osjetljiv na demografske trendove, zaposlenost i odlazak radno sposobnog stanovništva.
Bosna i Hercegovina ima najniži nivo penzija u ovoj grupi zemalja. Prosječne penzije kreću se između 300 i 450 evra, zavisno od entiteta i dužine radnog staža.
Iako su troškovi života niži nego u Evropskoj uniji, hrana, energija i stanovanje i dalje predstavljaju veliki teret za penzionerska domaćinstva.
U realnom životu, veliki broj penzionera u BiH može pokriti samo osnovne potrebe, dok stabilniji standard često zavisi od pomoći porodice ili dodatnih prihoda.
Kada se gleda stvarna kupovna moć, Slovenija je ubjedljivo ispred regiona, jer penzionerima nakon osnovnih troškova ostaje oko 30 do 35 odsto primanja.
U Hrvatskoj taj prostor iznosi do 20 odsto, u Srbiji od 10 do 25 odsto, dok je u BiH često minimalan ili negativan bez dodatne podrške.
Projekcije do 2040. godine pokazuju da će se razlike u regionu dodatno produbiti.
Slovenija bi mogla dostići prosječnu penziju od 1.500 do 1.800 evra, Hrvatska od 800 do 1.000 evra, Srbija od 650 do 850 evra, dok bi BiH mogla ostati na nivou od 450 do 650 evra.
Razlike u penzijama ne proizlaze samo iz socijalnih politika, već iz dubljih ekonomskih faktora: produktivnosti rada, visine plata, demografskih kretanja i snage državnih finansija.
U konačnici, penzije u regionu nisu samo pitanje godina staža, već direktan odraz ekonomske snage društava iz kojih dolaze.
