NOVI SAD - Poslednje festivalske večeri Narodno pozorište iz Beograda odigralo je predstavu "Centrala za humor", autora Đorđa Kosića i u režiji Olje Đorđević.
Moglo bi se reći da je predstava zapravo umetnički omaž glumcima Narodnog pozorišta Aleksandru Aci Cvetkoviću, Jovanu Tanoviću, Žanki Stokić, Ljubinki Bobić i Mirku Milisavljeviću, koji su surovo kažnjeni od komunističke vlasti za svoje igranje u pozorištu za vreme drugog svetskog rata.
Tekst je nastao na dokumentarnoj građi i on svedoči o teškim godinama preživljavanja i snalaženja u ratnim uslovima, i iznova postavlja pitanje, da li muze treba da ćute dok topovi gruvaju? U ovom slučaju, glumci. Autor teksta i reditelj predstave zauzimaju vrlo promišljen i odmeren stav prema događajima, bez ikakvog dociranja, te ostavljaju prostor da se publika sama odredi i zauzme svoje mišljenje o tom osetljivom pitanju. Pored toga, nedvosmisleno nam stavljaju do znanja da su Cvetković, Tanović i Žanka kažnjeni zbog igranja za okupatore. Njih dvojica su streljani 1944, a Žanki su oduzeta sva građanska prava, čime je ona zapravo prestala da postoji. Dodatnu težinu ovim presudama daje saznanje da njima nije suđeno i da nisu imali priliku da se brane.
A sve tako veselo i opušteno počinje. Glumački razigrano. Pomalo i neozbiljno, jer ko još veruje u to da može biti rata? Kao da je juče završen onaj Veliki i kao da ne pamtimo ogromna stradanja. Sjaj i glamur koji nas okružuje (scenografija Ljubica Petrović), polako iz scene u scenu, iz godine u godinu pretvara se u potpuno crnilo. Jednako kao i ono koje se tih godina moglo sresti na ulicama Beograda. Glumci više nisu veseli i duhoviti. Nova stvarnost je stigla u liku njihovog bivšeg kolege Nikole Popovića, koji postaje njihov gospodar života i smrti.
Na kraju dva pucnja, tišina, a onda glas Žanke koju slušamo, dok Cvetkovića i Tanovića gledamo na veseloj fotografiji. Nakon toga veliki aplauz glumcima koji su disali i igrali kao jedan. Sterijino pozorje, 71. po redu je spustilo zavesu. Čekamo 72.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.
