Iako danas njegovo ime nosi jedna od banjalučkih ulica, malo ko zna da je Špiro Bocarić bio mnogo više od slikara.
Bio je prvi banjalučki “influenser” svog vremena, strastveni fotograf, etnolog i čovjek koji je spasio istoriju Krajine od zaborava.
Dok je Banjaluka obilježavala 150 godina od njegovog rođenja, kroz hodnike Muzeja RS šaputalo se o nevjerovatnim detaljima iz života ovog Budvanina koji je Banjaluku zavolio više od rodnog mora.
Špiro nije bio “običan” umjetnik. Školovan u Veneciji, donio je u naše krajeve evropski duh. Iako mu je brat Anastas bio takođe čuveni slikar, Špiro je bio taj koji je osjetio “bilo” naroda u Bosni. Njegovi portreti nisu samo slike – to su psihološke studije ljudi tog vremena.
Prvi kustos koji je pješačio hiljade kilometara
Kada je 1930. godine postao prvi upravnik Muzeja Vrbaske banovine, Špiro nije sjedio u kancelariji. On je jahao konje i pješačio po nepristupačnim selima Manjače, Grmeča i Kozare. Zašto? Da bi od seljaka otkupio stare narodne nošnje, nakit i predmete koje bi danas pojela vlaga i zaborav. Većina onoga što danas vidimo u Muzeju RS, on je lično pronašao i donio.
Bocarić je bio jedan od pionira fotografije i filma kod nas. Shvatio je moć vizuelnog prije nego što je televizija uopšte postojala. Njegove fotografije su danas jedini dokaz kako je Banjaluka izgledala između dva rata.
Njegov život prekinut je brutalno 1941. godine od strane ustaškog režima. Čovjek koji je cijeli život posvetio čuvanju tuđih života kroz umjetnost, završio je tragično u prvim danima okupacije. Banjaluka mu to nikada nije zaboravila.
Moćna poruka modernih nasljednika
Na svečanosti u Muzeju RS, plaketa koja nosi Špirino ime otišla je u ruke čovjeku koji dijeli njegovu viziju – dekanu Filozofskog fakulteta, Srđanu Dušaniću.
Dušanić je svojim govorom podsjetio na to da Bocarićeva borba za identitet i danas traje:
„On je sinonim za rad i razvoj. To je ono što me motiviše da želim da naši mladi ljudi ostanu ovdje i razvijaju ovo društvo. Nikada nisam pomislio da odem odavde“, poručio je Dušanić, izazvavši gromoglasan aplauz.
Poštanska marka kao orden
Povodom 150. rođendana, “Pošte Srpske” su Bocarićev lik stavile na poštansku marku.
Tako će Špiro, baš kao što je nekada putovao Krajinom sakupljajući starine, sada ponovo putovati svijetom, ovaj put kao ambasador naše kulture.
Pogledajte video-prilog o čovjeku koji je Banjaluci dao dušu:
Špiro Bocarić nije samo istorijska ličnost, on je podsjetnik da se autentičnost najviše isplati. Njegov muzej i danas stoji kao tvrđava našeg identiteta, a proslava u Banjaluci pokazala je da prave vrijednosti nemaju rok trajanja.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.
