ŠTA PIŠE U IZVJEŠTAJU OHR-a: Vlast u RS podstiče de facto odvajanje od države BiH

Vlasti u RS burno su reagovale na Izvještaj kojeg je vršitelj dužnosti visokog predstavnika u Bosni i Hercegovini Louis Crishock uputio glavnom sekretatu Ujedinjenih nacina i članicama Vijeća sigurnosti, koje će o njemu raspravljati 30. oktobra. 

Izvještaj obuhvata period od 16. aprila do 15. oktobra 2026. godine, a sada prenosimo najvažniji dio koji je izazvao žestoke reakcije u entitetu RS.

Crishock, naime, navodi da se institucionalne opstrukcije i zapaljiva politička retorika nastavljaju, prvenstveno iz krugova vlasti Republike Srpske.

Dalje se kaže da je rad državnih institucija otežan blokadama u Vijeću ministara i parlamentarnim tijelima, što je dovelo do ograničenog zakonodavnog učinka, kašnjenja u imenovanjima i osiguravanju finansiranja te kadrovskih ograničenja.

- Vlasti Republike Srpske nastavile su ignorisati odluke državnog pravosuđa, naročito obavezujuće odluke Ustavnog suda Bosne i Hercegovine, uključujući one koje se odnose na državnu imovinu. Ove stalne opstrukcije slabe državne institucije, ograničavaju njihovu sposobnost da izvršavaju zakonske obaveze i usporavaju euroatlantske integracije. U kombinaciji s pokušajima zaobilaženja državnih institucija i uspostavljanja zasebnih struktura u Republici Srpskoj, one učvršćuju scenario de facto odvajanja, navodi se.

“Ovi obrasci opstrukcija podrivaju i ustavni poredak uspostavljen Općim okvirnim sporazumom za mir. Iako formalna raspodjela nadležnosti prema Ustavu ostaje nepromijenjena, sposobnost državnih institucija da te nadležnosti provode postepeno se umanjuje, čime se otežava djelotvorno funkcionisanje Bosne i Hercegovine kao suverene države”, stoji Izvještaju i dodaje se:

“Pored sistematskih opstrukcija, zabilježeni su pokušaji da se u Republici Srpskoj izvršavaju, preslikavaju ili uspostavljaju pravni i institucionalni aranžmani koji odgovaraju nadležnostima dodijeljenim državnim institucijama. Takvi pokušaji mogli bi dovesti do toga da se javna vlast u Republici Srpskoj sve više odvaja od ustavnog i institucionalnog okvira države, čime se podstiče postepeno de facto odvajanje od države Bosne i Hercegovine”.

U Izvještaju se navidi da je Milorad Dodik u obraćanju nakon izbora obećao kontinuitet politika SNSD-a i izričito ponovio namjeru da Republici Srpskoj vrati nadležnosti u oblastima odbrane, granične kontrole, obavještajnog rada i indirektnog oporezivanja, te da nastavi zahtijevati ograničavanje ovlaštenja pravosudnih institucija na državnom nivou.

“Potom je najavio inicijativu za usvajanje novog Ustava Republike Srpske 9. januara, na dan koji vlasti Republike Srpske uporno određuju i obilježavaju kao Dan Republike Srpske, suprotno odlukama Ustavnog suda Bosne i Hercegovine. Prethodni pokušaj usvajanja novog entitetskog ustava (odluka Narodne skupštine Republike Srpske o usvajanju Nacrta ustava Republike Srpske) proglašen je neustavnim jer nije bio u skladu s ustavnim poretkom i podjelom nadležnosti utvrđenim Ustavom Bosne i Hercegovine, kao ni s odlukama državnih institucija, te je predstavljao direktnu prijetnju suverenitetu i teritorijalnom integritetu Bosne i Hercegovine”, stoji u Izvještaju.