Događaj poznat kao kredno-paleogensko izumiranje doveo je do nestanka oko 75 odsto svih biljnih i životinjskih vrsta, uključujući i neptičje dinosauruse.
Međutim, dok je većina života prolazila kroz period ogromne krize, jedna grupa organizama doživjela je pravi procvat.
Novo istraživanje pokazuje da su gljive, odnosno njihovi preci, iskoristile globalnu katastrofu i ogromne količine mrtve organske materije kako bi se proširile u dotad neviđenim razmjerama.
Nakon udara asteroida uslijedili su gigantski požari, cunamiji, snažni zemljotresi i ogromne količine prašine koje su dospjele u atmosferu, navodi "ScienceAlert"". Sunčeva svjetlost bila je blokirana mjesecima, pa čak i godinama, što je dovelo do kolapsa fotosinteze i masovnog odumiranja biljaka.
Bez biljaka, čitavi lanci ishrane počeli su da se urušavaju. Brojne životinjske vrste nisu uspjele da prežive dramatične promjene uslova života, a ekosistemi širom planete našli su se pred potpunim slomom.
Dok je većina organizama stradala, gljive su se našle u idealnoj poziciji da iskoriste novonastalu situaciju. Za razliku od biljaka, njima nije potrebna sunčeva svjetlost za proizvodnju energije. Umjesto toga, hrane se razlaganjem mrtve organske materije.
Naučnici su otkrili da fosilni zapisi iz perioda neposredno nakon udara asteroida pokazuju nagli porast količine gljivičnih spora. Taj fenomen poznat je kao "gljivični skok" (fungal spike) i predstavlja jedan od najvažnijih geoloških tragova masovnog izumiranja.
Istraživači smatraju da je upravo ogromna količina mrtvih biljaka, životinja i drugih organizama stvorila idealne uslove za širenje gljiva širom svijeta.
Dokazi o ovom procesu pronađeni su na više lokacija širom planete. U sedimentnim slojevima nastalim neposredno nakon udara asteroida naučnici su registrovali izuzetno visoke koncentracije fosilizovanih gljivičnih spora.
Takvi nalazi ukazuju na to da su gljive postale dominantan oblik života u pojedinim ekosistemima tokom perioda oporavka Zemlje. Njihova uloga bila je ključna jer su razgrađivale ogromne količine mrtve materije i vraćale hranljive sastojke u tlo.
Prema mišljenju istraživača, upravo je taj proces pomogao kasnijoj obnovi biljnih zajednica i stvaranju uslova za razvoj novih ekosistema.
Naučnici ističu da gljive nisu bile samo „čistači“ nakon katastrofe, već i važan faktor u oporavku života na Zemlji. Razlaganjem mrtvog materijala oslobađale su hranljive materije koje su omogućile ponovni rast biljaka nakon što su se klimatski uslovi stabilizovali.
Bez tog procesa, obnova biosfere vjerovatno bi trajala znatno duže.
"Gljive su odigrale presudnu ulogu u recikliranju mrtve organske materije nakon masovnog izumiranja", navode istraživači, ističući da su upravo one pomogle da se Zemlja postepeno vrati u stanje koje je omogućilo razvoj novih oblika života.
Iako je asteroid označio kraj ere dinosaurusa, istovremeno je otvorio prostor za razvoj drugih grupa životinja. Među najvećim dobitnicima bili su sisari, koji su nakon nestanka dominantnih reptila počeli ubrzano da se razvijaju i zauzimaju različite ekološke niše.
Tokom narednih miliona godina upravo će sisari postati dominantni kopneni kičmenjaci, što će na kraju dovesti i do pojave čovjeka.
Istraživanje podsjeća da masovna izumiranja ne znače kraj života, već njegovu transformaciju. Dok neke vrste nestaju, druge pronalaze način da se prilagode novim uslovima i iskoriste prilike koje nastaju nakon velikih promjena.
U slučaju udara asteroida koji je zbrisao dinosauruse, gljive su bile među rijetkim organizmima koji su od katastrofe imali neposrednu korist. Hraneći se ostacima uništenog svijeta, pomogle su stvaranju temelja za nastanak novog, pokazujući koliko važnu ulogu imaju u funkcionisanju života na Zemlji čak i danas.
