NASA ugasila teleskop Swift, u atmosferu će ući u narednim sedmicama

Swift sada kruži na visini manjoj od 275 kilometara. Na toj visini otpor atmosfere je prevelik da bi teleskopi mogli mirno i precizno posmatrati ciljeve u svemiru.

Teleskop je posljednjih mjeseci sve brže gubio visinu zbog pojačane aktivnosti Sunca. NASA je pokušala spasiti Swift misijom privatne kompanije Katalyst, ali je letjelica LINK zbog problema s upravljanjem odustala od podizanja teleskopa u višu orbitu.

Planirane dvije godine, radio više od 20

Swift je lansiran 20. novembra 2004. godine, a planirano je da glavna misija traje dvije godine. Shawn Domagal-Goldman, direktor odjela za astrofiziku u NASA-i, izjavio je da je teleskop dao "trajan povrat ulaganja" i da je radio više od deset puta duže nego što je planirano.

Teleskop je zabilježio više od 2.000 gama-bljeskova, najsnažnijih eksplozija u svemiru, i proučio više od 1.400 eksplozija supernova. Posmatrao je i zvijezde koje razaraju crne rupe, aktivne galaksije, asteroide i komete. Podaci sa Swifta korišteni su u oko 7.000 objavljenih naučnih radova.

Rješenje misterije kratkih bljeskova

Swift je pravljen da brzo reaguje. Nakon što otkrije gama-bljesak, poziciju je slao drugim opservatorijama i za otprilike minutu okretao svoje teleskope prema mjestu eksplozije, prije nego što njen sjaj izblijedi.

Najvažniji uspjeh postigao je u maju 2005. godine. Tada je prvi put uhvatio naknadni sjaj kratkog gama-bljeska, koji je trajao samo 0,03 sekunde. Ta posmatranja potvrdila su teoriju da kratki gama-bljeskovi najvjerovatnije nastaju spajanjem dvije neutronske zvijezde.

Misija je 2018. godine dobila ime po astrofizičaru Neilu Gehrelsu, njenom prvom glavnom istraživaču, nakon njegove smrti.

Iza Swifta ostaje arhiva od oko 12 terabajta podataka prikupljenih tokom skoro 22 godine, uključujući više od 1,5 miliona snimaka. Svi podaci su javno dostupni. NASA navodi da će dok traži nova rješenja za brzo praćenje kosmičkih događaja koristiti postojeće teleskope.