Umjesto toga, mogao bi ući u historiju kao čovjek koji je transformirao Rusiju u mlađeg partnera Kine, čime je degradirao Rusiju u rang srednjih sila – ili, još gore, pretvorio je u zemlju Trećeg svijeta s nuklearnim oružjem, piše za The Hill Dejvid Kiričenko, pridruženi istraživač u britanskoj organizaciji Henri Džekson koja se bavi vanjskom politikom, međunarodnim odnosima i sigurnosnim pitanjima.
Putin želi da Zapad vjeruje da i dalje ostaje snažan. Ali ruske snage se iscrpljuju u sukobu s ukrajinskim „zidom dronova“. Ukrajinski dronovi srednjeg dometa nameću logističku blokadu ruskih snabdijevnih pravaca prema okupiranom Krimu.
Kremlj i dalje pokušava prikazati Rusiju i Kinu kao ravnopravne sile ujedinjene protiv Zapada. Ali stvarnost je znatno manje laskava.
Frustracije na bojnom polju ogledaju se u taktikama zastrašivanja, pri čemu ruski zvaničnici upozoravaju Vašington da evakuira Amerikance iz Kijeva i grubo nagovještavaju da bi evropske diplomate koje tamo ostanu mogle biti meta.
Što duže traje rat u Ukrajini, Rusija postaje sve zavisnija od Kine – ekonomski, tehnološki i strateški. Dok Kremlj teško održava rat, Kina je postepeno povećavala podršku ruskoj ratnoj mašineriji, s ciljem da Zapad ostane zaglavljen u Ukrajini.
Kako bi održao svoj brutalni rat, Putin žrtvuje ekonomsku budućnost Rusije, dok istovremeno povećava polugu utjecaja Pekinga nad Moskvom. Fiskalni pritisci u Rusiji postaju sve teži za prikrivanje, a neki zvaničnici upozoravaju da zemlja ulazi u najgori budžetski pritisak u posljednjim decenijama.
Rusija danas snažno zavisi od Kine za sve – od elektronike i industrijskih mašina do automobila i tehnologija dvostruke namjene koje pomažu održavanje ruske ratne mašine, piše Kiričenko.
Kako zapadne sankcije izoliraju Rusiju od mnogih globalnih tržišta, Kina je postala glavna ekonomska linija spasa Moskve. Ipak, ovaj odnos postaje sve asimetričniji.
Čak i ruske ambicije u oblasti vještačke inteligencije sve više zavise od kineske tehnologije, pri čemu Moskva sada traži kineske mikročipove za svoje ključne AI sisteme. Tokom posljednje posjete Kini, visoki ruski zvaničnici javno su se žalili da kineski proizvođači automobila preplavljuju domaće proizvođače u Rusiji.
Prije invazije na Ukrajinu, veliki ruski industrijski subjekti radije su sarađivali s evropskim i američkim partnerima. Zapadne sankcije i rat prekinuli su te veze, ostavljajući kineske kompanije da dominiraju sektorima koji su se ranije smatrali strateški ruskim.
Neravnoteža je možda najvidljivija u energetskim pregovorima. Kina je ponovo odbila zaključiti dugo odgađani sporazum o gasovodu „Snaga Sibira 2“, projektu koji je ključan za Moskvu nakon što je ruska invazija na Ukrajinu u velikoj mjeri dovela do gubitka evropskog gasnog tržišta. Peking navodno i dalje zahtijeva velike popuste, koristeći rastuću zavisnost Rusije kao polugu.
To predstavlja dramatičan preokret za Kremlj. Rusija je nekada snabdijevala Evropu iz pozicije snage. Sada Moskva pregovara iz pozicije slabosti s jedinim velikim kupcem koji može zamijeniti izgubljenu evropsku potražnju.
Uprkos retorici Kremlja o „partnerstvu bez granica“, Peking ovom odnosu pristupa pragmatično. Kina želi jeftiniju energiju, pristup ruskim resursima i veći geopolitički utjecaj nad izoliranom Moskvom. Ne želi ravnopravan odnos.
U međuvremenu, ova rastuća zavisnost posebno je vidljiva na ruskom Dalekom istoku. Region je izgubio skoro 300.000 stanovnika od 2010. godine, dok su investicije znatno ispod nivoa Moskve i Sankt Peterburga.
Ta demografska i ekonomska slabost čini region sve ranjivijim na kineski utjecaj, čak i bez formalnog osporavanja ruskog suvereniteta. Zaista, prema Saratoga Foundationu, u dijelovima Sibira i ruskog Dalekog istoka lokalni zvaničnici i stanovnici sve češće se okreću Pekingu za rješenja koja Moskva više ne može pružiti.
U Irkutsku su frustrirani stanovnici apelirali na Putina da zatraži pomoć Kine u izgradnji škola jer, kako su naveli, „Ruska Federacija nije u stanju to uraditi“.
U Jakutiji (Saha), udio Kine u stranoj ekonomskoj saradnji porastao je s 27,5 posto u 2021. na više od 45 posto u 2024. godini, dok je nastava mandarinskog jezika proširena u lokalnim školama nakon 2022.
Sve više Moskva restrukturira dijelove ruskog Dalekog istoka prema kineskim ekonomskim potrebama. Infrastruktura, logistički koridori i investicijska pravila prilagođavaju se privlačenju kineskog kapitala kako Rusija postaje sve izoliranija od zapadnih tržišta.
Kini nije potrebno formalno anektirati rusku teritoriju da bi njome dominirala. Ekonomska zavisnost, finansijska poluga i regionalna integracija mogu postići ono što su nekada tražila vojna osvajanja.
Putin je započeo invaziju na Ukrajinu tvrdeći da brani suverenitet Rusije i preokreće njen historijski pad. Ipak, rat je ubrzao upravo proces koji je navodno želio zaustaviti. Rusija je pretrpjela ogromne vojne i ekonomske gubitke, dok sve više zavisi od daleko moćnije Kine, čija ekonomija daleko nadmašuje rusku.
Čak i ako Rusija osvoji još ukrajinske teritorije, dugoročni trošak mogao bi biti katastrofalan. Najbolja buduća tržišta, tehnologije i investicije Rusije historijski su dolazile iz Evrope, a ne iz Kine. Prekidajući te veze u potrazi za imperijalnim fantazijama, Putin veže Rusiju za odnos u kojem Peking ima prevlast.
Na kraju bi mogao ostati upamćen kao čovjek koji je iscrpio imperijalnu Rusiju na poljima Donbasa, dok je istovremeno predao veliki dio strateške nezavisnosti svoje zemlje Kini, zaključuje Kiričenko.
(Vijesti.ba)
