Samo šest mjeseci nakon što je gruzijski predsjednik Mihail Kavelašvili bio u Beogradu, predsjednik Srbije Aleksandar Vučić uzvraća posjetu Tbilisiju, mimo standardnih diplomatskih protokola, piše Nova.rs. Njegov odlazak u Gruziju dolazi u trenutku kada se obje zemlje već mesecima suočavaju sa masovnim protestima, političkim tenzijama i optužbama za represiju nad demonstrantima. Govoreći o sličnostima između dvije države, gruzijska aktivistkinja za Novu ističe da Srbija i Gruzija dijele još jedan zajednički fenomen, a to su grupe batinaša koje napadaju protestante. Razlika je samo u nazivu. Dok su u Srbiji poznati kao „ćaci“, u Gruziji ih zovu „tituški“.
Nakon što se krajem maja vratio iz Kine, gdje je bio u višednevnoj posjeti jednom autoritarnom vladaru Si Đinpingu, Vučić je u ponedjeljak otišao u Gruziju kod drugog autoritarnog lidera Mihaila Kavelašvilija.
Vučić je tom prilikom rekao da je sa Kavelašvilijem razgovarao o svim važnim temama i istakao je veliki značaj avionske linije Tbilisi-Beograd.
"Razgovarali smo kako da završimo usaglašavanje ugovora o slobodnoj trgovini, ostalo je dva ili tri odsto neusaglašenih stvari. Kada to završimo, to će biti još jedna važna i velika stvar za naše proizvođače, ali ćemo i mi moći da uvozimo iz Gruzije, posebno voće", rekao je Vučić i dodao da je razgovarao i drugim temama, kao i o evropskom putu. Iako je prošlo svega šest mjeseci od njihovog posljednjeg susreta u Beogradu, čini se da najnovija Vučićava posjeta Kavelašviliju prevazilazi zvanične posjete i da je, ipak, u pitanju očigledna povezanost dve zemlje, kada je reč o šablonu po kom vladaju.To je za Novu potvrdio i bivši diplomata Srećko Đukić.
Vučić izbjegava posjete demokratskim zemljama
“Interesantno je koje zvanične posete pravi Aleksandar Vučić. Očito da je njegova agenda tih poseta podudarna sa politikama Srbije, u ovom slučaju Gruzije, ali ima još takvih primera u Evropi i Aziji. Naravno da izbegava posete demokratskim zemljama prve klase, jer on tamo nema šta da priča”, kaže Đukić.
Sagovornik Nove ističe da nije praksa da se zvanične posjete “vraćaju” u periodu od manje od godinu dana, kao što je to sada slučaj sa Beogradom i Tbilisijem.
“Obično se te zvanične posete ne vraćaju tako brzo, već posle godinu i više dana. Pogotovo što to nisu posete predsednika Republike koji ima punu vlast, već predsednika Republike koji je ograničen Ustavom, kao što je to primer u Srbiji i Gruziji, gde se predsednik još uvek bira u parlamentu, po novom Ustavu”, dodaje Đukić i zaključuje:“Meni to liči na sintagmu: "Kad nema kiše, dobar je i grad”. Dakle, kad ne može bolje, dobra je i Gruzija”.
U tom svjetlu, Gruzija postaje još jedna tačka na mapi Vučićevih diplomatskih destinacija, ali i prostor gde se reflektuju slični politički obrasci. Iako se zvanično govori o jačanju saradnje, ne može se ignorisati šira slika višemjesečnih nereda na ulicama dvije države.I Gruzija ima svoje batinaše
Upravo o tome za Novu priča gruzijska aktivistkinju (ime poznato redakciji, ali zbog njene bezbjednosti ga nećemo navoditi), a prema njenim riječima, i Gruzija ima svoje batinaše koje plaća vlast da utjeruju strah i napadaju demonstrante.
“Kada govorimo o sličnostima i načinu na koji se postupa prema demonstrantima i protestima uopšte, radi se o kriminalizaciji bilo kakvog oblika protesta. U Gruziji su kazne ogromne ako ste učesnici protesta, a možete završiti i u zatvoru samo zato što stojite na trotoaru. Videla sam koliko je policija nasilna u Srbiji, tako da je to sistemsko nasilje prilično slično onome u Gruziji”, objašnjava aktivistkinja iz Gruzije i dodaje:
“Istovremeno, postoje takozvani „tituški“, kako ih mi zovemo. To su u suštini batinaši koje plaća vlast. Oni nisu policajci, ali napadaju demonstrante i aktiviste, pogotovo u Tbilisiju, ali i u drugim gradovima. Prilično su nasilni i jednostavno napadaju ljude na protestima već skoro dve godine. Ipak, organi za sprovođenje zakona nisu preduzimali ništa protiv njih”.
Govoreći o tome kako gruzijski narod doživljava Vučića, aktivistkinja navodi da ga mnogi vide kao proruski orijentisanog političara i autoritarnog lidera, uz ocjenu da je na sličan način kao vlast u Gruziji, i u Srbiji suzbijao proteste i ograničavao prostor za djelovanje civilnog društva.
“Kao nekoga ko je prilično blizak Rusiji i koristi slične taktike, ponavljajući narative iz istog priručnika. U suštini, radi se o obrascu koji koriste različiti autoritarni lideri u različitim zemljama. Iskreno, njegova poseta Gruziji nije bila naročito medijski propraćena. Ne znam zašto, ali znamo da je ovde. Verovatno zato što smo navikli na ovakve posete lidera koji su više naklonjeni Kremlju”, zaključuje aktivistkinja.
Kada se pogledaju posljednje države koje je u prethodnom periodu posjetio Vučić, čini se da su na vrhu liste, mahom zemlje kojima vladaju autoritarni lideri.
Bliski odnosi sa autoritarnim liderima
Naime, tokom višednevne posjete Kini krajem maja, Aleksandar Vučić je u Pekingu razgovarao sa predsjednikom Kine Si Đinpingom o daljem jačanju strateškog partnerstva i političke i ekonomske saradnje između dvije zemlje.
U fokusu posjete bilo je potpisivanje više od 30 sporazuma i memoranduma o saradnji Srbije i Kine u različitim oblastima, uključujući ekonomiju, infrastrukturu, energetiku i vještačku inteligenciju, kao i dalje unapređenje trgovinskih odnosa i investicija.
Tokom posjete, kineski predsednik Si Đinping je uručio Vučiću i Orden prijateljstva, najviše državno odlikovanje koje Kina dodjeljuje stranim državljanima, kao simbol dugogodišnje saradnje i političkih odnosa dve zemlje.
Kada se pogleda širi spisak međunarodnih partnera i susreta, Vučić održava bliske odnose i neretko posjećuje države lidera koji su poznati kao autoritarni. Među njima su, osim Si Đinpinga, i predsjednik Turske Redžep Tajip Erdogan, predsjednik Azerbejdžana Ilham Alijev, ali i kazahtanski predsjednik Kasim-Žomart Tokajev.
