Iako su Opšti izbori za 2026. godinu raspisani 7. maja, političke partije i funkcioneri širom BiH slobodno provode preuranjenu izbornu kampanju i zloupotrebljavaju javne resurse bez mogućnosti sankcionisanja, upozorili su iz Transparensi Internešnela u BiH.
Oni navode da zbog zakonske odredbe, koja propisuje da se zabrane odnose isključivo na “ovjerene” političke subjekte, Centralna izborna komisija (CIK) do isteka rokova u junu nije izricala kazne za evidentne prekršaje.
– Pravila ponašanja u izbornom periodu strogo su definisana Poglavljem 7 Izbornog zakona BiH, koje zabranjuje preuranjenu kampanju odnosno organizovanje javnih skupova, dijeljenje promotivnih materijala i plaćeno oglašavanje od dana raspisivanja do potvrđivanja rezultata izbora. Međutim, član 1.1a istog zakona definiše da se ove zabrane odnose isključivo na političke partije, nezavisne kandidate i koalicije koje su zvanično ovjerene za učešće. S obzirom na to da su rokovi za ovjeru stranaka i nezavisnih kandidata tek 6. juna 2026. godine, a za koalicije 23. juna, stvoren je zakonski vakuum u kojem se izborni propisi de facto ne primjenjuju, a prekršaji ne mogu sankcionisati – poručuju iz TI BiH.
Ovu prazninu u zakonu i neažurnost institucija, dodaju, već uveliko koriste brojni političari.
– Tako su širom zemlje vidljivi bilbordi koji promovišu novonastale stranke i političke pokrete, poput onih Vlade Đajića i Draška Stanivukovića, koje je TI BiH prijavio Centralnoj izbornoj komisiji (CIK) zbog preuranjene kampanje. CIK je, međutim, donio odluku po kojoj ovi politički subjekti koji ne podliježu sankcijama, jer nisu zvanično ovjereni, čime su odredbe zabrane preuranjene kampanje faktički obesmišljene – navode iz TI BiH.
Oni podsjećaju da su u više navrata prijavljivali predsjednika Volje naroda Srpske Vladu Đajića zbog različitih oblika vođenja preuranjene kampanje, ali i zloupotrebe javnih resursa sa ciljem lične promocije.
– Ovim potezima, on je praktično samo nastavio praksu iz perioda kada je djelovao unutar SNSD, koristeći nedorečenosti izbornog zakona kako bi nesmetano vodio promociju. Paralelno s tim, bilježe se klasični primjeri zloupotrebe javnih događaja i institucija u svrhe lične promocije funkcionera u periodu kad to nije dozvoljeno. Tako je opštinski odbor SNSD u Foči na svojoj zvaničnoj Fejsbuk stranici istakla da je “Opština Foča pokrovitelj maturske večeri”, uz fotografije i tekst u kojem načelnik Milan Vukadinović i predsjednik Skupštine Nikola Vasiljević, obojica iz te stranke, dočekuju maturante, prisvajajući javni događaj za vlastitu promociju – navodi se u saopštenju TI BiH.
Slična praksa se, dodaju, nesmetano odvija i u onlajn prostoru, gdje se pravila otvoreno krše plaćenim oglašavanjem što, kako kažu, najbolje demonstrira Mirnes Ajanović, predsjednik stranke BOSS.
– On, bez obzira na zakonske zabrane preuranjene kampanje, kontinuirano objavljuje i promoviše plaćene oglase na platformi Fejsbuk od kojih su mnogi obilježeni kao političko oglašavanje čak i od strane ove kompanije. Iako ovakvi potezi predstavljaju drastično kršenje pravila ponašanja u predizbornom periodu za koje je previđena kazna od 3 do 30 hiljada KM za stranke i koalicije, odnosno 3 do 15 hiljada KM za kandidate, oni ostaju nesankcionisani, jer politički subjekti zvanično još nisu ovjereni kod CIK – saopštili su iz TI BiH.
TI BiH poziva sve učesnike izbornog procesa, uključujući političke stranke, kandidate, javne institucije kao i funkcionere da se pridržavaju pravila i zakonskih odredbi kako bi se izbori sproveli u fer i poštenoj atmosferi sa što manje zloupotreba i primjera koji umanjuju povjerenje građana u sam izborni proces.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.
