ATLANTIC COUNCIL OTKRIVA: Pad Orbana donijet će najdirektnije posljedice u BiH
Slabljenje Orbanovog utjecaja posebno bi se odrazilo na poziciju Milorad Dodik, predsjednika Saveza nezavisnih socijaldemokrata (SNSD), koji je uživao otvorenu podršku Budimpešte, od blokiranja sankcija u okviru Evropske unije (EU) do finansijske i političke pomoći u ključnim momentima.
Bez takvog oslonca, prostor za odlučnije djelovanje Evropske unije prema krizama u Bosni i Hercegovini mogao bi se značajno proširiti. To znači realniju mogućnost sankcija, jači pritisak na poštivanje vladavine prava, ali i jasnije uslove za nastavak evropskog puta zemlje. Ujedno, smanjuje se i vjerovatnoća političkih avantura koje su ranije računale na zaštitu iz Budimpešte, navodi u analizi Atlantic Council (AC).
Dolazak Petera Magyara na vlast mogao bi dodatno promijeniti pristup, s naglaskom na borbu protiv korupcije i jačanje odnosa s EU i NATO-om, što implicira distanciranje od dosadašnje politike podrške destabilizirajućim akterima u regionu. Time bi Bosna i Hercegovina mogla dobiti jasniji evropski okvir, ali i snažnije zahtjeve za reforme.
Na regionalnom nivou, promjena vlasti u Mađarskoj najviše pogađa odnose sa Srbijom i njenim predsjednikom Aleksandrom Vučićem. Dosadašnje partnerstvo, koje je uključivalo energetiku, infrastrukturu i kineske investicije, moglo bi oslabiti, posebno ako nova vlast u Budimpešti preispita ranije projekte i političke veze, navodi AC.
To dolazi u osjetljivom trenutku za Beograd, gdje Vučić već bilježi pad popularnosti. Slabljenje podrške iz Mađarske moglo bi utjecati na političku stabilnost u Srbiji, ali i na dinamiku predstojećih izbora, kao i na realizaciju projekata vezanih za rusku energiju.
U širem kontekstu, zaokret u Budimpešti mogao bi otvoriti prostor za redefinisanje energetskih i geopolitičkih odnosa u regionu. Udaljavanje Mađarske od ruskih energenata dodatno bi pritisnulo postojeće aranžmane, ali i ojačalo alternativne pravce snabdijevanja, uključujući projekte u kojima bi važniju ulogu mogla imati Hrvatska.
Istovremeno, potencijalni nestanak mađarskog veta unutar EU mogao bi ubrzati donošenje odluka o Zapadnom Balkanu. Evropska unija bi se tako mogla naći pod pritiskom da jasnije definiše svoju politiku proširenja i ponudi konkretnije rokove za članstvo, što bi dugoročno moglo promijeniti dinamiku integracija cijelog regiona.
