Piše: Miodrag Vlahović (Pobjeda)
Desant grupe od osamdeset i sedam BIL/SNS lica na Tivat, srećom, nije uspio.
Ko god da je došao na tu vanredno „optimističnu“ ideju (a lista sumnjivih počinje i završava se jednom imenom - svima dobro znanim) mogao je pretpostaviti da su šanse na uspjeh beznačajne, to jest nepostojeće. (Što otvara pitanje kojim je srpskim razlozima to služilo? Lista je duga, uključujući grozomorno ubistvo i skrivanje leša „u prisustvu vlasti“ u Beogradu…)
Skup takvog nivoa, sa velikim brojem gostiju najvišeg ranga iz EU, i sa logistikom koja ga neizbježno prati, teško da može proći bez forenzičnih kontrola i provjera svih bezbjednosnih aspekata, do najsitnijih detalja.
Sada je manje značajno koja je inostrana služba i kako dojavila crnogorskim kolegama da stiže čarter-let krcat problematičnim putnicima. Saveznici sarađuju i u vezi mnogo manjih potencijalnih prijetnji.
Naknadne „racionalizacije“ i razna objašnjenja, svako grđe i manje pametno od prethodnog, koje smo dobili od srpskog predsjednika, medija, od BIA, pa čak i od popova Crkve Srbije (da domaće, crnogorske pomagače i uslužne lelekače sada zanemarimo) - samo su dodatno ogolili svu bijedu tog pokušaja.
Crnogorsko Tužilaštvo, specijalizovano, kao što znamo - ne samo po imenu - za slučajeve propalih državnih udara i diverzija, a još više za političke progone onih koji su spriječili jedan takav (trenutno i zvanično - nepostojeći!), trebalo bi da postupe kako im zakon i svrha postojanja nalažu - i da istraže ko je, čime i kako čekao tu iznajmljenu družinu iz Srbije - sa kojom svrhom i sa kakvim planovima.
Osim ukoliko se ne boje da će i njih, jednog dana, neko utamničiti, jer su štitili i branili sopstvenu zemlju, kako to oni danas čine g. Katniću i g. Čađenoviću.
Najvažnija refleksija u vezi cijelog slučaja se odnosi na reakciju srpske države prema crnogorskim državljanima na granici tih dana, kao i na aerodromu u Beogradu. To je bilo vrlo ozbiljno kršenje svih regula, bez ikakvog osnova i poređenja. Primjena te „retorzije“ nije mogla dugo potrajati. Srpski predsjednik je brzo shvatio da to ne može i ne smije, kao što nije moglo ni licitiranje njegovim dolaskom u Tivat. Došao je, volens-nolens.
Upozorenje Srbiji
Uzaludni su pokušaji srpskih medija i službi: performans srpskog predsjednika povodom Tivta i u Tivtu je doživio potpuni fijasko.
Preskočićemo naknadne reakcije i PR poduhvate u srpskoj prijestonici, po kojima se njihov predsjednik junački vratio iz ljutog boja sa mnogoljudnim evropskim neprijateljima, itd.
Dakle, Aleksandar Vučić je u Tivtu naišao na evropski zid.
Poruka je jasna: ili okretanje EU, ili nastavak kolaboracije sa Moskvom i koketiranja sa Pekingom, koja prekida komunikaciju sa EU.
Ona se nije čula prvi put - tu evropsku dobronamjernu mantru prema zvaničnom Beogradu smo čuli u nebrojenim prilikama - ali je to sada poruka koju, zapravo, nema ko da čuje u Beogradu.
Srpska opozicija („studenti“, itd) je duboko kontaminirana i kontrolisana od srpskih i ruskih službi, tako da se srpske evropske snage, i one same, nažalost, opterećene nacionalizmom, mogu samo lučem tražiti u tmurnoj političkoj i socijalnoj situaciji kod naših susjeda.
Naravno, tu nećemo zaboraviti bar dvadeset odsto političke scene, đe pripadaju srpski političari i partije koji, recimo, traže uvođenje i primjenu sankcija prema Putinovoj Rusiji. Oni su, trenutno, jedina politička nada Srbije.
Ipak je evropska poruka Vučiću bitna - ali više za okruženje Srbije, nego za samu Srbiju.
Vučić i Vučićeva politika su prošlost. Srbija je u potrazi za novim „braniocem srpstva“, a susjedi se nadaju - dok aktuelna crnogorska vlast drhti i strijepi od straha što joj se može dogoditi sa post-Vučić Srbijom - da će bar imati koji godinu predaha dok se ne konstituiše nova vlast u Beogradu.
Stara je to nada, mnogo puta iznevjerena. Ali, nada umire posljednja, svaki put.
Njemačko-francuski prijedlog
Samit je obilježen (osim crnogorskog gostoprimstva i, srećom, organizacijom bez značajnijih omaški i propusta) novom njemačko-francuskom platformom u vezi načina, tempa i uslova približavanja, to jest stupanja u članstvo EU.
Novi (preciznije: novelirani) model se odnosi na vrlo različite kontekste, situacije i zemlje - od ruskom agresijom ugrožene Ukrajine, preko ruskom prijetnjom pritisnute Moldavije, pa sve do naših (zapadno)balkanskih sui generis situacija - u kojima smo različiti i u aktuelnim pozicijama, i u statusu, i u tempu pristupanja EU, to jest - svi u različitim dinamikama i vrlo različitim šansama koje se odnose na kalendar (mogućeg) pristupanja.
Čini se da je Crna Gora, i u tom smislu, u najboljoj poziciji - ne samo što je najviše odmakla, već zato što sve njene karakteristike - od brojnosti stanovništva, do bezbjednosnih, ekonomskih i finansijskih parametara - predstavljaju najmanji i najlakši „zalogaj“ za EU.
Zato, čini nam se, nema ni prostora, ni logike, da se (kako je to ranije, sasvim nepotrebno i kratkovido, bio slučaj) sa zvanične, ali i sa opozicione strane čuje nekakvo „ponosno“ i „patriotsko“ busanje u grudi i odbijanje, na primjer, situacije u kojoj Crna Gora, nova članica EU, ne bi imala pravo veta.
Logika je, pored svih ostalih važnih razloga - a rezon je da budemo članica EU, pa makar to „postajanje članicom“ (trajni glagol) podrazumijevalo drukčije i dodatne procedure - i u tome da smo, u mirnoj i demokratskoj obnovi nezavisnosti, prije dvadeset godina, razmatrali, pregovarali i prihvatili vrlo posebna, nikad ranije viđena i primijenjena, rješenja i modele - pa zašto bismo sada bili prepreka očiglednoj i konstruktivnoj namjeri važnih evropskih prijatelja da konsoliduju, ojačaju i prošire EU?
Zato je crnogorski, tivatski Samit bio od posebnog značaja. U interesu je Crne Gore, ali i našeg okruženja, kao i prijateljskih država Moldavije i Ukrajine, da se ono što se čulo opredmeti kao nova evropska politika, jasna i vizionarska u sadržaju i efikasna u izvedbi.
Što prije - to bolje.
Follow-up samita u Crnoj Gori
Za Crnu Goru je mnogo važnije - vezano za sadržaj i duh evropskih poruka iz Tivta - kako će se završiti pregovori u vezi novih opozicionih prijedloga i zahtjeva.
Već smo istakli - nova opoziciona platforma je nešto najozbiljnije što je crnogorska demokratska, građanska i evropska opozicija isporučila kao svoj zajednički, usaglašeni stav.
Bila bi katastrofalna greška evropske diplomatije - prevashodno ambasada i Delegacije EU u Podgorici - kada bi se to ignorisalo, ili kada bi se tome prišlo sa uvriježenim površnim i „mehanicističkim“ načinom.
Pozivi na političko jedinstvo zbog evropske agende (kojima se pridružujemo, naravno) ostaće mrtvo slovo na papiru ukoliko se precizni i detaljni opozicioni zahtjevi ne uvaže. I javno podrže, sa evropske strane.
To je najvažniji evropski test, i za političare u Crnoj Gori i za naše evropske prijatelje.
Alternativu tome gledamo svih ovih mjeseci i godina, i prije Samita u Tivtu, a već je vidimo i poslije tog istorijskog skupa.
Crnu Goru u Evropu ne mogu i ne treba da vode nacional-šovinisti, ljubitelji ratnih zločinaca, relativizatori i branitelji naci-fašista i kvislinga. A ni srpsko-ruski pioni i agenti.
Njihova retorika može zvučati uvjerljivo evropski samo onima kojima je priča o evropskim sadržajima, vrijednostima i ciljevima dosadna formalna obaveza i kojima istorijski uspjeh ili neuspjeh naše zemlje ne predstavlja iskrenu preokupaciju.
Evropa je sadržina i vrijednost, a ne samo puka forma i dosadna procedura.
To su nam naši prijatelji iz EU poručili tokom Samita. Slijedimo njihovu poruku - da bismo zaista postali dio evropske porodice naroda i država.
