Da li vam se ikada desilo da rezervišete mjesto pored prozora, a dočeka vas samo goli zid kabine? Iza ove česte avionske neprijatnosti ne krije se greška u proizvodnji, već neumoljiva matematika građevinske bezbjednosti i poslovne politike avio-kompanija.
Prozori na avionu nisu stvar estetskog izbora, već stroge građevinske matematike. Trup letjelice sastoji se od nosećih elemenata koji obezbjeđuju čvrstinu i stabilnost.
Ovo je od presudnog značaja iz dva razloga:
Razlika u pritiscima: Pritisak unutar putničke kabine na velikim visinama znatno je veći od spoljašnjeg.
Dugotrajna bezbjednost: Trup aviona mora bez ikakvih rizika da podnese konstantno širenje i skupljanje materijala usljed čestih promjena pritiska tokom brojnih letova.
Otvori za prozore moraju precizno da se uklope u noseću konstrukciju i opreme se dodatnim ojačanjima. Zbog toga se njihov položaj definiše u fazi projektovanja trupa, potpuno nezavisno od toga gde će se kasnije naći glava putnika. Zahtjevi konstrukcije uvijek imaju prednost nad rasporedom sjedišta.
Pravo izbora avio-kompanija i “seat pitch”
Drugi ključni razlog leži u fleksibilnosti enterijera. Iako proizvođači poput Boinga i Erbasa izrađuju avione sa fiksnim položajima prozora, same avio-kompanije odlučuju o unutrašnjoj konfiguraciji kabine. Oni samostalno kroje raspored prema svojim poslovnim potrebama:
Broj i razmak redova: Razmak između dva reda sjedišta poznat je kao seat pitch. Kada se on ne poklapa sa fabričkom udaljenošću između prozora, oni vremenom prestaju da budu poravnati.
Klase putovanja i renoviranja: Prilagođavanjem prostora za ekonomsku, biznis ili druge klase (kao i tokom kasnijih renoviranja kabine), sjedišta se dodatno pomjeraju u odnosu na fiksirane otvore.
