Assad je pobjegao iz Sirije u Rusiju prije godinu dana, nakon što su pobunjeničke snage pod komandom današnjeg predsjednika Ahmeda al-Sharaa zauzele Damask i okončale njegovu vladavinu dugu više od 13 godina, započetu nakon ustanka protiv njega. Prema navodima agencije SANA, Sharaa je godišnjicu obilježio klanjanjem sabah-namaza u Omejadskoj džamiji u Damasku, a nosio je vojnu uniformu kakvu je nosio tokom pobjedonosne kampanje njegove terorističke grupe Hayat Tahrir al-Sham.
08.12.2025 08:53
Sirija obilježava godišnjicu pada Assada dok zemlja traži put ka stabilnosti
Sirijci su u ponedjeljak obilježili prvu godišnjicu svrgavanja Bashara al-Assada i njegovog dugogodišnjeg represivnog režima, dok zemlja i dalje pokušava pronaći stabilnost i obnoviti se nakon godina razornog sukoba. Zvanične proslave zakazane su za centralni Omejadski trg u Damasku, koji je već danima ispunjen okupljenjima uoči 8. decembra, kao i u drugim dijelovima zemlje. Očekuju se i vojni defilei.
U obraćanju je obećao izgradnju pravedne i snažne države. “Od sjevera do juga i od istoka do zapada, ako Bog da, obnovit ćemo snažnu Siriju sa strukturom dostojnom njene prošlosti i sadašnjosti”, prenijela je SANA.
Poziv na jedinstvo uprkos dubokim podjelama
Sharaa, bivši komandant al-Qaede, uveo je značajne političke promjene koje su preoblikovale vanjsku politiku zemlje. Uspostavio je odnose sa Sjedinjenim Američkim Državama, osigurao podršku arapskih zaljevskih država i Turske te se udaljio od Assadovih saveznika Irana i Rusije. Veći dio teških zapadnih sankcija u međuvremenu je ukinut.
Iako je obećao inkluzivan poredak u zamjenu za Assadovu brutalnu policijsku državu, zemlja se suočava s nastavkom sektaškog nasilja u kojem su stotine ljudi ubijene, što je dovelo do novih raseljavanja i rasta nepovjerenja manjina prema Sharaaovoj vlasti. U sjeveroistočnoj oblasti, kurdska administracija zabranila je okupljanja zbog sigurnosnih prijetnji “terorističkih ćelija”, uz čestitke Sirijcima povodom godišnjice.
Kurdska administracija nastoji očuvati regionalnu autonomiju, dok se na jugu dio Druza zalaže za nezavisnost u provinciji Sweida, nakon smrtonosnih sukoba s vladinim snagama u julu u kojima je stradalo nekoliko stotina ljudi.
Četiri godine tranzicije prije izbora
Govoreći na forumu u Kataru, Sharaa je poručio da “Sirija danas živi svoje najbolje vrijeme”, obećavši odgovornost za nasilje i naglasivši da će tranzicioni period trajati još četiri godine, tokom kojih će biti uspostavljene institucije, zakoni i novi ustav koji će biti upućen na referendum. Nakon toga zemlja bi trebala održati izbore.
Sharaa i dalje ima široka ovlaštenja pod privremenim ustavom usvojenim u martu. U oktobru su vlasti organizovale indirektne izbore za formiranje parlamenta, ali predsjednik još nije imenovao trećinu od 210 poslanika, što mu ustav omogućava, navodi Reuters.
Sirijski rat, koji je počeo 2011. godine, odnio je stotine hiljada života i raselio milione ljudi. Prema podacima UNHCR-a, oko 1,2 miliona izbjeglica i 1,9 miliona interno raseljenih osoba vratilo se kući nakon Assadovog pada, ali pad globalnog finansiranja mogao bi usporiti povratak drugih. Guverner centralne banke Sirije izjavio je prošle sedmice na konferenciji Reuters NEXT da se povratak oko 1,5 miliona izbjeglica već pozitivno odražava na ekonomski rast. U isto vrijeme, UN navodi da je 16,5 miliona ljudi u 2025. godini i dalje u potrebi za humanitarnom pomoći.