Iransko upozorenje Bugarskoj, prije svega, predstavlja snažnu političku i diplomatsku poruku usmjerenu na odvraćanje evropskih država od pružanja logističke ili vojne podrške američkim operacijama protiv Irana, smatra doc. dr. Veldin Kadić sa Fakulteta političkih nauka, Odsjek sigurnosnih i mirovnih studija.
Iako se u javnosti govori o mogućoj iranskoj odmazdi, Kadić ističe da je mogućnost neposrednog konvencionalnog raketnog djelovanja prema Bugarskoj značajno ograničena geografskom udaljenošću i operativnim dometima većine raspoloživih sistema.
Prema njegovim riječima, ovakve izjave u ovom trenutku prije imaju funkciju strateškog odvraćanja i političkog pritiska nego što predstavljaju najavu neposrednog vojnog djelovanja.
Druge države
- Iranska poruka nije usmjerena samo prema Bugarskoj, već i prema drugim evropskim državama, s ciljem da ih obeshrabri u pružanju logističke ili vojne podrške američkim operacijama - navodi Kadić.
On podsjeća da je Bugarska članica NATO-a i Evropske unije, te da je odluka o privremenom stacioniranju američkih aviona donesena u okviru savezničkih obaveza.
Istovremeno, dodaje Kadić, stavovi Evropske unije i Sjedinjenih Američkih Država nisu u potpunosti identični kada je riječ o politici prema Iranu, zbog čega iranske poruke imaju i širu političku dimenziju.
Govoreći o Bosni i Hercegovini, Kadić naglašava da se sigurnosni okvir zemlje prvenstveno zasniva na evropskom i međunarodnom institucionalnom angažmanu, a ne na direktnom vojnom prisustvu Sjedinjenih Američkih Država.
- To ne umanjuje značaj SAD-a kao partnera Bosne i Hercegovine u sigurnosnom smislu, ali BiH se razlikuje od država koje direktno pružaju logističku podršku američkim vojnim operacijama - ističe Kadić.
Podrška reformi
Prema njegovim riječima, ključnu ulogu u očuvanju sigurnog i stabilnog okruženja ima misija EUFOR Althea, koja djeluje na osnovu mandata Ujedinjenih nacija, dok NATO Štab Sarajevo pruža podršku reformi odbrambenog sektora i razvoju partnerskih kapaciteta.
- Ne postoje pokazatelji koji bi upućivali na to da bi Bosna i Hercegovina mogla biti neposredna meta eventualnih iranskih prijetnji - navodi Kadić.
Ipak, upozorava da bi ozbiljnija regionalna eskalacija na Bliskom istoku mogla dodatno usložniti evropsko sigurnosno okruženje.
- Posredne posljedice takve krize ne bi zaobišle ni Bosnu i Hercegovinu kao dio šireg evropskog sigurnosnog prostora - zaključuje doc. dr. Veldin Kadić.
