Njemačka od 2027. godine uvodi korjenite promjene u sistem privatne penzione štednje koje će direktno uticati na stotine hiljada građana sa Balkana koji su zaposleni u ovoj evropskoj ekonomiji. Novi model donosi znatno veće mogućnosti zarade kroz ulaganje u fondove, ali ukida dosadašnje stoprocentne garancije, dok popularna „Riester“ penzija definitivno odlazi u istoriju.
Glavna novina ove reforme jeste uvođenje takozvanog penzionog depoa (Altersvorsorgedepot). Ovaj mehanizam štedišama omogućava da svoj novac plasiraju u široko diverzifikovane investicione fondove i ETF-ove (poput globalnog indeksnog fonda MSCI World). Za razliku od starog, rigidnog sistema, novi model više ne zahtijeva potpunu garanciju uplaćenih doprinosa od strane fondova, što investitorima otvara prostor za daleko veći profit kroz složenu kamatu, ali istovremeno nosi i realan rizik od tržišnih oscilacija.
Šta se tačno mijenja? Tri nove opcije za njemačke štediše
Novi zakon, čije se usvajanje finalizuje, potrošačima na tržištu nudi tri osnovna modela dugoročne štednje:
- Penzioni depo: Opcija u kojoj štediša samostalno bira investicione fondove i ETF-ove. Ključna prednost je što su svi ostvareni prinosi potpuno neoporezivi tokom kompletne faze štednje, čime se maksimizuje efekat rasta kapitala.
- Standardni proizvod: Jednostavna i jeftina opcija namijenjena početnicima na finansijskom tržištu. Troškovi upravljanja ovim proizvodom zakonski su ograničeni na maksimalno jedan odsto godišnje, a ovakve pakete će po prvi put moći da nudi i javni sektor.
- Proizvodi sa garancijom: Privatna penziona osiguranja će i dalje opstati na tržištu, ali sa fleksibilnim opcijama garancije koje će iznositi 80 ili 100 odsto uplaćenih sredstava, u zavisnosti od izbora štediše.
Novi sistem državnih podsticaja: Koliko novca država poklanja?
Značajna promjena odnosi se i na državne subvencije. Njemačka više neće dodjeljivati podsticaje na osnovu visine ličnih prihoda radnika, već isključivo direktno prema iznosu koji štediša samostalno uplati tokom godine.
| Iznos godišnje uplate štediše | Državni podsticaj po evru | Maksimalni godišnji bonus od države |
| Prvih 360 € | 50 centi za svaki 1 € | 180 € |
| Od 360 € do 1.800 € | 25 centi za svaki 1 € | 360 € |
| Dodatak za djecu | 1 € za svaki uplaćeni 1 € | Do 300 € po djetetu |
Pored ovih redovnih sredstava, sve osobe mlađe od 25 godina koje pokrenu ovu vrstu štednje dobiće od države i jednokratni „startni“ bonus u iznosu od 200 evra. Maksimalni iznos godišnje uplate za koji se mogu ostvariti ovi podsticaji iznosi 1.800 evra, a ta cifra se u potpunosti može odbiti i od poreza na dohodak.
Pravo na ove pogodnosti, pored redovno zaposlenih radnika i državnih službenika, sada po prvi put dobijaju i svi samostalni radnici (frilenseri), bez obzira na to da li su obavezno osigurani u državnom penzionom sistemu. Minimalni ulog za aktivaciju prava na podsticaje iznosi simboličnih 120 evra godišnje.
Vremenski okvir i sudbina postojećih “Riester” ugovora
Reforma se sprovodi u fazama kako bi se tržište prilagodilo novim okolnostima:
- Ljeto 2026. godine: Savezna vlada planira zvanično usvajanje i finalizaciju kompletnog zakonskog okvira na osnovu preporuka stručne penzione komisije.
- 1. januar 2027. godine: Zvanični početak primjene novog sistema. Od ovog datuma građanima postaju dostupni penzioni depoi, a sklapanje novih ugovora po starom “Riester” modelu zakonski se obustavlja.
Za sve građane koji već posjeduju aktivne Riester ugovore važi potpuna zaštita stečenih prava. Oni pred sobom imaju tri opcije: da nastave sa uplatama po starim pravilima, da zamrznu postojeći ugovor i otvore novi depo, ili da kompletna sredstva prebace u novi sistem bez obaveze vraćanja dosadašnjih državnih bonusa (uz eventualne administrativne troškove prenosa).
Novi sistem donosi i veliku strukturnu promjenu pri isplati: ukida se obaveza uzimanja doživotne mjesečne penzije. Štediše će moći sami da izaberu fleksibilan plan isplate do najmanje 85. godine života, što implicira znatno veće mjesečne iznose. Važno je napomenuti da će se sve isplate tokom penzionerskih dana oporezivati prema ličnoj stopi poreza na dohodak pojedinca u tom trenutku.
