Najnovije analize i prognostički podaci ukazuju da se El Niño razvija brže i intenzivnije nego što se ranije očekivalo. Podmorske temperaturne anomalije sugerišu da bi ovaj fenomen već u drugoj polovini godine mogao dostići nivo takozvanog "Super El Niña", navodi meteorološki servis Severe Weather Europe.
Ključni pokretač ovih promjena je snažan okeanski Kelvinov talas koji se posljednjih sedmica dodatno pojačao, čime je praktično okončan višegodišnji uticaj La Niñe. Kako topla anomalija izbija na površinu, očekuju se promjene u globalnoj mlaznoj struji, dok najnoviji dugoročni modeli za ljeto 2026. pokazuju izraženiji El Niño signal nego u ranijim projekcijama.
Prelazak iz La Niñe u snažni El Niño
Glavni faktor koji oblikuje vremenske obrasce ovog ljeta je ENSO, odnosno "Južna oscilacija El Niño" (El Niño Southern Oscillation). Riječ je o klimatskom sistemu u ekvatorijalnom Tihom okeanu koji se u intervalima od jedne do tri godine smjenjuje između tople i hladne faze.
Hladna faza poznata je kao La Niña, dok je topla faza El Niño. Svaka od njih ima specifičan uticaj na složene procese razmjene između okeana i atmosfere, koji se zatim prenose na globalnu cirkulaciju i utiču na vremenske prilike širom planete.
Ove faze se obično razvijaju između ljeta i rane jeseni i traju do narednog ljeta. Ipak, postoje izuzeci kada fenomeni počnu ranije ili traju duže, pa se javljaju pojave poput "dvostruke La Niñe" ili izrazito snažnih događaja kakav je bio "Super El Niño" iz 2015. godine.
Najnoviji podaci pokazuju brzo slabljenje hladnih anomalija i jačanje toplih, što znači da svijet ulazi u novu klimatsku fazu koja bi mogla trajati od 2026. do 2027. godine, pa i duže. Ubrzanje ovog procesa u posljednjim sedmicama dodatno potvrđuje da se okeani pripremaju za snažan El Niño.
Prognoza za ljeto
Meteorološko ljeto obuhvata mjesece juni, juli i august. Analiza se zasniva na dugoročnim projekcijama Evropskog centra za srednjoročne vremenske prognoze (ECMWF) i sezonskim prognozama britanskog UK Met Officea.
Prema ECMWF modelu, veći dio Evrope očekuju iznadprosječne temperature. Topliji zračni talas protezaće se od južne preko centralne ka sjevernoj Evropi, što je povezano s područjem nižeg pritiska na zapadu koje podstiče južno i zapadno strujanje.
Kada je riječ o padavinama, više kiše od prosjeka očekuje se u južnim, jugoistočnim i istočnim dijelovima kontinenta, kao i na krajnjem sjeveru. Nasuprot tome, sjeverozapadna i centralna Evropa mogli bi se suočiti s manjkom padavina, što uz povišene temperature povećava rizik od suše.
Ukupna slika jasno ukazuje na izražen uticaj El Niña na evropske vremenske obrasce tokom ljeta.
Prognoza britanskog UKMO-a
Slične zaključke donosi i model britanskog UK Met Officea, koji je posljednjih godina značajno unaprijeđen i pokazuje visoku pouzdanost.
Prema ovom modelu, zona niskog pritiska nad sjevernim Atlantikom dodatno će pojačati južno strujanje vazduha, što će dovesti do rasta pritiska i temperature na većem dijelu Evrope.
Raspored padavina također je sličan ECMWF prognozi. Više kiše očekuje se na jugu i sjeveru kontinenta, dok će centralni i zapadni dijelovi imati količine padavina u granicama prosjeka ili ispod njega.
Oba modela ukazuju da će uticaj El Niña biti vidljiv već tokom ljeta 2026. godine, što bi moglo donijeti izraženije vremenske ekstreme širom Evrope, prenosi Index.hr.
