KARAHASANOVA ZAOSTAVŠTINA ZAVRŠILA U GRAZU: Preljević ogorčen zbog odnosa BiH prema kulturnom naslijeđu

Zaostavština Dževada Karahasana, jednog od najznačajnijih bosanskohercegovačkih književnika, bit će pohranjena i stručno čuvana na Univerzitetu u Grazu, koji je otkupio njegovu književnu ostavštinu, piše Politički.ba.

Vijest je objavio Franz-Nabl institut za istraživanje književnosti Univerziteta u Grazu, ustanove koja već ima snažnu vezu s Karahasanovim životom i radom. Pisac je u Grazu živio i stvarao, a u tom gradu je i preminuo 19. maja 2023. godine.

U građi koju je preuzeo Univerzitet u Grazu nalaze se Karahasanove rukopisne bilješke, književni materijali, korekture njegovih djela, kao i obimna bibliografija njegovih knjiga i tekstova te radova posvećenih njegovom stvaralaštvu. Među građom su i publikacije na bosanskom jeziku.

Karahasan je iza sebe ostavio djela koja su ga učinila jednim od prepoznatljivih autora evropske književnosti. Rođen je 1953. godine u Bosni i Hercegovini, a od 1986. predavao je književnost i teatrologiju na Univerzitetu u Sarajevu.

Tokom rata napustio je opkoljeno Sarajevo i djelovao na više evropskih univerziteta. S Grazom je posebno povezan od 1997. godine, kada je imenovan gradskim piscem. Njegov boravak u tom gradu ostavio je trag i u tamošnjem književnom životu.

Među njegovim djelima posebno mjesto zauzimaju romani „Sara i Serafina“ i „Utjeha noćnog neba“, kao i knjige eseja, pripovijetki i dramski tekstovi. U posljednjoj knjizi „Einübung ins Schweben“, objavljenoj 2023. godine, ponovo se bavio iskustvom opsade Sarajeva.

Karahasan je za svoj književni rad dobio niz međunarodnih priznanja, među kojima su Herderova nagrada, Leipziška nagrada za evropsko razumijevanje, Nagrada Franz-Nabl i Goetheova nagrada Grada Frankfurta.

Odluka Univerziteta u Grazu izazvala je reakciju profesora Univerziteta u Sarajevu Vahidina Prelevića, koji je istovremeno izrazio zadovoljstvo što će Karahasanova građa biti sačuvana i ogorčenje zbog odnosa domaćih institucija prema kulturnom naslijeđu.

„Univerzitet Graz je otkupio Karahasanovu zaostavštinu. Ovu vijest sam primio s pomiješanim osjećanjima“, napisao je Prelević.

Prema njegovim riječima, dobro je što će zaostavština velikog pisca biti sačuvana i dobiti stručnu brigu, ali smatra da je činjenica da je ona završila u Austriji razlog za ozbiljno preispitivanje odnosa BiH prema vlastitoj kulturi.

Prelević posebno kritikuje političke institucije i njihovo razumijevanje kulturnog naslijeđa.

„S jedne strane mi je drago što će zaostavština našeg velikog pisca biti spašena, što će ona dobiti kompetentnu brigu, a s druge strane veliki je bijes zbog nesposobnosti naših institucija, zbog idiotskog odnosa naše politike prema kulturi i zbog notornog nedostatka svijesti o kulturnom naslijeđu“, naveo je.

Podsjetio je i na ranije upozorenje koje je iznosio o načinu na koji se u BiH određuju kulturni prioriteti. Kao ilustraciju takvog odnosa, Prelević je naveo novac koji se ulaže u filmske projekte.

„Važnija je dugoročno stotinu puta Karahasanova zaostavština nego desetine bezveznih filmova u koje su skršeni grdni novci“, poručio je profesor Univerziteta u Sarajevu.