IZBORNE PROGNOZE IZ SRBIJE: Bitku za Predsjedništvo BiH odlučit će detalji - oni su gotovo sigurni pobjednici na izborima u Bosni i Hercegovini...

U Bosni i Hercegovini je već dugo poznat datum izbora a samim tim i kandidati. Procjenu rezultata u trci za člana Predsjedništva Bosne i Hercegovine i predsjednika bh. entiteta Republika Srpska, iznio je Aleksandar Marton, politolog i glasnogovornik LSV-Vojvođami.

Marton ocjenjuje kako najveće šanse za pobjeu imaju Denis Bećirović, kandidat iz reda bošnjačkog naroda, Darijana Filipović, kandidatkinja iz reda hrvatskog naroda i Željka Cvijanović. Kandodatkinja za članicu Predsjedništva iz reda srpskog naroda.

Nadalje, Marton „prognozira“ kako će predsjednik bh. entiteta Republika Srpska biti Branko Blanuša, kandidat SDS-a, potpredsjednik (Bošnjak) Ćamil Duraković, te potpredsjednik (Hrvat) Ivan Begić.

Marton je u razgovoru za „Slobodnu Bosnu“ kazao kako predstojeći Opći izbori u Bosni i Hercegovini donose jednu od najdinamičnijih i najneizvjesnijih političkih utakmica u novijoj povijesti zemlje.

-Dok se na bošnjačkoj političkoj sceni nazire smena generacija, u Republici Srpskoj svedočimo taktičkom nadmudrivanju unutar opozicionog bloka, dok hrvatski glasovi ponovo pokreću pitanje takozvanog „legitimnog predstavljanja“ pod lupom spoljnih uticaja iz Zagreba i Beograda, navodi Marton za "Slobodnu Bosnu".

„Bećirovićev hod ka potvrdi dominacije nad Izetbegovićem“

-Trka za člana Predsedništva BiH iz reda bošnjačkog naroda mogla bi definitivno zapečatiti političku sudbinu Bakira Izetbegovića, tvrdi Marton, te dodaje kako ključni faktori koji oblikuju ovaj duel uključuju konsolidacija građanskog bloka.

Denis Bećirović ulazi u trku sa pozicije aktuelnog člana Predsedništva i široke podrške koalicije partija. To mu daje stabilnu bazu koja prevazilazi samo glasačko telo SDP-a.

Bakir Izetbegović se suočava sa ozbiljnim osipanjem unutarstranačke baze i opštim zamorom birača dugogodišnjom vladavinom SDA. Gubitak podrške u urbanim centrima teško se može nadomestiti tradicionalnim ruralnim uporištima.

Bećirović uspešno artikuliše zahteve za reformama i evroatlantskim integracijama, pozicionirajući se kao moderniji i prihvatljiviji lider za međunarodnu zajednicu u poređenju sa Izetbegovićevim nacionalno-odbrambenim narativom.

„Srpska formula u Predsjedništvu BiH“

Marton je naveo kako podijeljena opozicija poklanja pobjedu SNSD-u.

-U Republici Srpskoj, za člana Predsedništva BiH jasna je lekcija iz političke matematike. Iako u biračkom telu postoji realno i merljivo nezadovoljstvo aktuelnom vlašću, bojim se da ga opozicija neće materijalizovati zbog nedostatka političke mudrosti.

Sindrom liderstva i sujeta

-Opozicione strukture nisu uspele da se okupe oko jednog imena. Nebojša Vukanović, sa svojom prepoznatljivom populističkom i antikorupcijskom retorikom, privlači značajan deo protestnih glasova, ali deluje autonomno u odnosu na ostatak opozicionog bloka.

Podela glasova između Vukanovića i drugih opozicionih kandidata direktno ide u prilog Željki Cvijanović, odnosno kandidatkinji vladajućeg SNSD-a.

Čvrsto stranačko jezgro SNSD-a, potpomognuto javnim resursima i disciplinovanim kapilarnim glasovima, realno pobeđuje u scenariju gde je opozicija razbijena u više kolona.

Filipović kao favorit i Kovačevićev lov na Komšićev scenarij

Izbori za člana Predsedništva BiH iz reda hrvatskog naroda ponovo otvaraju duboke etno-političke i ustavne debate u zemlji:

Kao kandidatkinja HDZ-a BiH, Filipović iza sebe ima najsnažniju i najorganizovaniju stranačku infrastrukturu među Hrvatima. Ona računa na većinsku podršku u kantonima sa hrvatskom većinom, gde HDZ BiH drži monopol na političko predstavljanje.

Kovačević svoju šansu vidi u prepisivanju "recepta" Željka Komšića – privlačenju prograđanskih i građanski orijentisanih bošnjačkih birača koji glasaju taktički kako bi porazili HDZ BiH.

Da bi pobedio, Kovačeviću je potrebno između 125.000 i 130.000 glasova. Međutim, on nema harizmu niti političku snagu koju je Komšić gradio godinama. Bez otvorene i masovne podrške velikih bošnjačkih partija, ovaj prag ostaje teško dostižan, što ostavlja prostor i za Zdenka Lučića da iz senke poremeti planove HDZ BiH.

„Ozbiljnost Blanuše i šansa za historijski preokret“

Za razliku od trke za Predsedništvo BiH, izbori za predsednika Republike Srpske pokazuju da opozicija može da izvuče pouke iz ranijih poraza.

Isticanjem Blanuše kao jedinog kandidata, opozicija je pokazala visok nivo zrelosti i svesti o važnosti ove funkcije. Njegov umeren, ali principijelan stav privlači i neodlučne birače.

Blanuša trenutno ima blagu taktičku prednost. Ekonomska stagnacija, visoka inflacija i dugogodišnja izolacija institucija RS na međunarodnom planu stvorili su kritičnu masu građana željnih promena. Ipak, trka će biti rešena u nekoliko procenata. Ključ uspeha za Blanušu biće kontrola biračkih mesta u manjim sredinama i sprečavanje izbornog inženjeringa u kasnim satima brojanja glasova.

Regionalne igre pod maskama

Marton je za „Slobodnu Bosnu“ analizirao i utjecaj političkog Zagreba i Beograda na rezultate izbora u BiH.

-Mešanje susednih država u izborni proces u BiH ostaje hronična boljka regionalne stabilnosti, pri čemu Zagreb i Beograd primenjuju potpuno različite strategije:

Zagreb igra otvorenih karata. Diplomatska i logistička mašinerija Vlade Hrvatske maksimalno je upregnuta u podršku HDZ-u BiH. Cilj je osigurati pobedu Darijane Filipović i zadržati institucionalni uticaj kroz koncept legitimnog predstavljanja konstitutivnih naroda.

Vučić igra znatno kompleksniju i mutniju igru. Suočen sa unutrašnjim izazovima u Srbiji, padom sopstvenog rejtinga i neizbežnim parlamentarnim izborima u domovini, on mora da balansira.

Vučić šalje nejasne i promenljive signale političkim akterima u RS. S jedne strane, on ne može javno da uskrati podršku vladajućim strukturama zbog nacionalnog narativa, dok sa druge strane održava kanale komunikacije sa delom opozicije kako bi osigurao uticaj u Beogradu bez obzira na to ko pobedi u Banjaluci, zaključio je Marton u analizi za „Slobodnu Bosnu“.

(M.I.)