Time je Sporazum o statusu između Bosne i Hercegovine i Evropske unije, potpisan u junu 2025. godine, dotadašnju saradnju koja se razvijala kroz manja raspoređivanja, obuke i razmjenu iskustava proširio na zajedničko operativno djelovanje na terenu.
Prva takva operacija u BiH počela je 31. oktobra 2025. godine sa više od 100 pripadnika Frontexa, a njihov broj tokom ove godine povećan je na 130.
Za Bosnu i Hercegovinu, koja se nalazi na zapadnobalkanskoj migracijskoj ruti, Sporazum znači i mogućnost angažmana Frontexovih timova duž državne granice, uključujući područja prema državama koje nisu članice Evropske unije, čime je saradnja u upravljanju migracijama i borbi protiv prekograničnog kriminala dobila znatno širi operativni okvir.
Iz Granične policije BiH za portal Fena EU ocjenjuju da je dosadašnja provedba Sporazuma pozitivna i da predstavlja značajan iskorak u jačanju kapaciteta te policijske agencije i sistema integriranog upravljanja granicom.
- Istovremeno se jača sigurnost državne granice Bosne i Hercegovine, doprinosi borbi protiv nezakonitih migracija i prekograničnog kriminala te predstavlja važan dio približavanja BiH evropskim standardima upravljanja granicom - naveli su iz GPBiH.
Posebnu vrijednost vide u činjenici da se aktivnosti provode zajedno s domaćim policijskim službenicima i u skladu sa zakonima Bosne i Hercegovine.
Trenutno je 130 pripadnika Frontexa raspoređeno uz osam organizacijskih jedinica GPBiH - Jedinicu granične policije Aerodrom Sarajevo te jedinice u Doljanima, Trebinju, Humu, Višegradu, Zvorniku, Orašju i Velikoj Kladuši.
U zajedničkim aktivnostima, prema podacima GPBiH, učestvuju policijski službenici raspoređeni u svim tim jedinicama.
Pripadnici Frontexa zajedno s njima obavljaju granične provjere na drugoj liniji, poslove nadzora državne granice i aktivnosti skrininga.
Iz Frontexa dodatno navode da njihovi službenici pomažu u borbi protiv prekograničnog kriminala i unapređenju razmjene informacija, ali ističu da operacijom rukovodi Granična policija BiH.
- Operaciju vodi i njome komanduje Granična policija Bosne i Hercegovine. Naši službenici rade pod njenom komandom i koordinacijom i imaju ulogu podrške - naveli su iz Frontexa za Fena EU.
Evropska agencija saradnju s GPBiH opisuje kao dugoročan proces koji je započeo manjim raspoređivanjima i zajedničkim obukama, a zatim se postepeno širio kroz formalne sporazume.
Statusni sporazum iz juna prošle godine omogućio je, kako navode, prelazak na operaciju punog opsega.
- Prema onome što vidimo na terenu, saradnja je snažna i razvija se u dobrom smjeru - ističu iz Frontexa.
Broj njihovih službenika već je tokom 2026. povećan u odnosu na prošlu godinu, ali iz GPBiH navode da dodatno povećanje do kraja godine trenutno nije planirano.
Frontex, s druge strane, ne objavljuje precizan broj svojih službenika u pojedinačnim jedinicama niti tačan raspored po lokacijama.
Objašnjavaju da su takve informacije operativnog karaktera i da bi njihovo objavljivanje moglo pomoći kriminalnim mrežama da prilagode svoje metode, kao i ugroziti sigurnost službenika i same operacije.
