Ovaj projekat sa Udruženjem “Glamočki krompir” sprovode nadležne institucije u Republici Srpskoj sa partnerskim organizacijama s ciljem da se dodatno poveća kvalitet i prinos krompira.
Predsjednik Udruženja “Glamočki krompir” Siniša Šolak kazao je da je prije desetak dana zasađena ogledna parcela sjemenom koje je očišćeno od virusa u laboratoriji.
“Institut za genetičke resurse očistio je sjeme od virusa. Sve to pratimo visokim tehnologijama, senzorima i vještačkom inteligencijom. I ta tehnologija, sa kojom mi trenutno eksperimentišemo, na neki način mijenja agronoma“, kazao je “Glasu” Šolak.
Pojašnjava da sada na parceli Glamočkog polja imaju zasijano obično sjeme i ono koje je očišćeno od virusa.
“Pratimo uporedne parametre preko raznih uređaja i već sada su razlike očigledne. Poenta je što je u laboratoriji očišćeno sjeme od virusa s ciljem da se poveća produktivnost i prinos, ali i poboljša kvalitet“, pojasnio je Šolak.
Njihov plan je, naglašava, da sjeme očišćeno od virusa na glamočkim nadmorskim visinama zasiju i porede sa sjemenom kojim inače imaju.
“Dakle, ogledne parcele su nedavno zasijane, a sada su već razlike vizuelno očigledne. Predstavnici Instituta za genetičke resurse trebalo bi u idućih sedam do deset dana ponovo da dođu. Oni će donijeti još sadnog materijala i pravićemo analize. Takođe, posjetiće nas i predstavnici Agromediteranskog instituta koji će mjeriti otpornost krompira na viruse. Sve to se institucionalizuje“, naglasio je Šolak i naveo da će konačne rezultate imati na jesen kada bude vađen krompir.
Veliki iskorak u nauci
Mirela Kajkut Zeljković iz Instituta za genetičke resurse naglašava da je ovaj projekat jedan veliki iskorak u nauci.
“Kako je nauka važna za razvoj svakog društva i zajednice, tako je i za unapređenje naše ukupne poljoprivredne proizvodnje. Zajedno sa Udruženjem “Glamočki kromir” ove godine smo započeli projekat gdje smo četiri komercijalne sorte koje su nam dostavili proizveli mikropropagacijom bezvirusni sadni materijal i iznijeli u polje. Očekujem da krajem ove sedmice, tačnije u petak, izađemo ponovo na Glamočko polje gdje ćemo preostali dio biljaka koje su iz procesa akrobatizacije izašle da iznesemo u polje“, kazala je Kajkut Zeljković.
Dodala je da će nakon završetka proizvodnog ciklusa zajedno sa Tehnološkim fakultetom iz Banjaluke obaviti analizu.
“Tu ćemo porediti kvalitet, kvantitet, morfološke karakteristike krtola kako bismo utvrdili postavljenu hipotezu, odnosno kako bi je potvrdili, a to je da sadni materijal proizveden na ovaj način i te kako utiče na prinos“, naglašava Kajkut Zeljković uz zaključak da je najvažnije što će poljoprivrednici imati kvalitetniji sjemenski i sadni materijal, a na kraju i što veći kvalitet i prinos.
Procedura zaštite geografskog porijekla glamočkog krompira okončana je 2024. godine, a upisom u Registar geografskih oznaka i imena porijekla, ova nadaleko poznata i mnogima omiljena namirnica je i zvanično postala brend.
Osim što će se zaštiti geografsko porijeklo i ime, cilj Udruženja “Glamočki krompir” je bio i smanjenje nelojalne konkurencije, jedinstveni tržišni nastup proizvođača, razvoj poljoprivredne proizvodnje, unifikacija ponude i razvoj lokalne zajednice.
