text size
Cijene prirodnog gasa u Evropi dostigle su najviši nivo u posljednje tri godine, pa investitori procjenjuju koji bi sektori mogli da budu na dobitku, a koji na gubitku od toga dok se kontinent priprema za zimu.
Dok se očekuje da bi proizvođači energije i kompanije kojima odgovara viša inflacija mogle da ostvare dobit, industrijske kompanije i sektori osetljivi na kamatne stope suočavaju se sa potencijalnim pritiscima, i to u trenutku kada Evropa ulazi u sezonu najveće potražnje sa niskim zalihama gasa. To bi moglo dodatno da podigne cijene, koje su već porasle za više od 80 odsto od kraja juna.
"Ima više smisla posmatrati utjecaj od sektora do sektora, a zatim i od kompanije do kompanije unutar svakog sektora", rekla je Karen Georges, menadžerka akcionog fonda u kompaniji Ecofi u Parizu. "Uzmimo, na primjer, komunalne kompanije - one se mogu podijeliti u tri grupe: dobitnike, neutralne i gubitnike, u zavisnosti od njihovog poslovnog modela."
Cijene prirodnog gasa u Evropi tek ulaze u zonu pojačanog pritiska, a bilo koji rast iznad 100 eura po megavat-času predstavljao bi ozbiljniji udarac za privredu, rekao je David Zhong, naučni saradnik za kvantitativna istraživanja i analizu podataka u Bloombergu. Evropa se sada više oslanja na tečni prirodni gas nego tokom posljednje energetske krize 2022. godine, dok su isporuke iz Persijskog zaliva i dalje gotovo u potpunom zastoju.
Slijedi pregled sektora koji su najviše izloženi ovim promjenama:
Energetika - pad vrednovanja
Najdirektniji način ulaganja u akcije jeste kupovina udjela u kompanijama koje direktno proizvode prirodni gas, poput Equinor ASA, TotalEnergies SE ili BP Plc. Evropski energetski indeks već je imao odličnu 2026. godinu, pošto je porastao za više od trećine i postao najuspješniji sektor na tržištu.
Iako bi to moglo navesti neke investitore da pomisle da je dalji rast već uračunat u cijene akcija, vrednovanja pokazuju suprotno - sektor je zapravo znatno niže vrednovan nego početkom godine. Kako su profiti porasli zahvaljujući visokim cijenama energenata, odnos cijene i dobiti (P/E) pao je sa 15 na 9,6, što predstavlja značajan pad vrednovanja i ostavlja prostor za dalji rast akcija ovih kompanija.
Bloomberg
Druge akcije povezane sa sirovinama, poput rudarskih kompanija, takođe se obično smatraju dobrom zaštitom od inflacije. Evropski indeks osnovnih sirovina zasad gotovo prati rast energetskog sektora, sa povećanjem od oko 30 odsto u 2026. godini. Iako komunalne kompanije zaostaju, njihovi rezultati se znatno razlikuju - među najboljima su Endesa SA i RWE AG, dok su Centrica Plc i Italgas SpA među kompanijama koje su povukle sektor naniže.
Drugi način da se istovremeno iskoristi rast cijena energenata i sirovina jeste ulaganje u britanski indeks FTSE 100, koji ima veliku izloženost kompanijama kao što su Shell Plc i Rio Tinto Plc, nasuprot njemačkom indeksu DAX u kome dominira industrijski sektor.
Banke kao zaštita
Sa rastom cijena gasa, inflacija u evrozoni ubrzala se u augustu na 3,3 odsto, što je najviše u gotovo tri godine. Zbog toga tržišta očekuju da će Evropska centralna banka ove nedjelje povećati kamatne stope, a zatim ih ponovo podići do kraja godine. To je doprinjelo rastu prinosa na obveznice širom Evrope, koji su dostigli najviši nivo u više od decenije.
Više kamatne stope mogu povećati neto prihode banaka od kamata, posebno kod banaka koje raspolažu aktivom s varijabilnom kamatnom stopom ili depozitima čije se kamate sporije menjaju. To, između ostalog, objašnjava zašto su banke privlačne Leonardu Cohenu, izvršnom direktoru kompanije Ginjer Asset Management, kao način zaštite od inflacije.
