Dozvole za gradnju u Srpskoj pale za trećinu: Šta se dešava na tržištu nekretnina FOTO

Broj izdatih građevinskih dozvola u Republici Srpskoj značajno je smanjen u periodu od marta do septembra 2026. godine u poređenju sa istim periodom lani. Prema zvaničnim podacima Republičkog zavoda za statistiku, u ovih sedam mjeseci izdate su ukupno 1.024 građevinske dozvole, dok ih je u istom periodu 2025. godine bilo 1.391, što predstavlja smanjenje za 26,4 odsto.

Podaci pokazuju da je u čak šest od sedam posmatranih mjeseci zabilježen pad broja izdatih dozvola u odnosu na isti period prošle godine. Jedini izuzetak je maj, kada je izdato 223 dozvole, za razliku od 171 u maju 2025. godine, što predstavlja rast od 30,4 odsto. Ipak, taj kratkotrajni skok nije bio dovoljan da nadoknadi pad zabilježen u ostalim mjesecima, posebno tokom ljeta, kada je razlika u odnosu na prethodnu godinu bila najizraženija.

Najveći pad usred ljeta

Negativan trend započeo je već u martu 2026. godine kada je izdato 136 građevinskih dozvola, a nastavio se u aprilu sa identičnim brojem dozvola, što je u poređenju sa 206 iz aprila prošle godine predstavljalo smanjenje od 34 odsto.

Iako je maj donio kratkotrajan preokret, uslijedio je snažan ljetni pad. U junu je izdato 130 dozvola, što je u odnosu na prošlu godinu pad od skoro 50 odsto, dok je u julu zabilježen najteži udarac, kada je izdato  svega 138 građevinskih dozvola naspram 277 u istom mjesecu prošle godine, što predstavlja procentualno smanjenje od čak 50,2 odsto.

Manje dozvola ne znači automatski i manje stanova

Broj građevinskih dozvola je ključan pokazatelj planirane građevinske aktivnosti, ali on ne daje potpunu sliku o tome koliko će stanova zaista biti izgrađeno i ponuđeno na tržištu. Jedna dozvola može se odnositi na zgradu sa stotinu stanova, ali i na manji poslovni objekat, infrastrukturni projekat ili neku drugu vrstu građevine.

Ovu tvrdnju najbolje dokazuju upravo podaci Republičkog zavoda za statistiku, koji pokazuju da broj planiranih stanova nije uvijek srazmjeran broju izdatih dozvola.

Primjera radi, u martu 2026. godine broj stanova predviđenih za gradnju bio je čak 62,2 odsto veći nego u martu prethodne godine, iako je broj dozvola pao, dok je u aprilu zabilježen rast planiranih stanova od 25,2 odsto. S druge strane, u maju, kada je broj izdatih dozvola rastao, broj planiranih stanova bio je 29,3 odsto manji nego godinu ranije. Sličan paradoks zabilježen je i u avgustu – dozvola je bilo manje, ali je broj stanova predviđenih za gradnju skočio za 38,6 odsto.

Šta to govori o cijenama i tržištu?

Smanjenje broja dozvola za više od četvrtine u periodu od marta do septembra predstavlja nedvosmislen signal usporavanja u administrativnoj pripremi gradnje u odnosu na prošlu godinu. Međutim, na osnovu samo ovih podataka ne može se tvrditi da je tržište nekretnina prezasićeno, niti da će cijene kvadrata zbog toga automatski padati.

Na manji broj dozvola mogu uticati brojni i složeni faktori, od usporene dinamike pripreme investicija, visokih troškova gradnje i materijala, do vremena potrebnog za rješavanje komplikovane imovinsko-pravne dokumentacije.

Da li je drastičan pad broja izdatih građevinskih dozvola samo prolazna faza, privremeno zatišje ili jasan početak dugoročnijeg trenda koji će oblikovati izgled i cijene u Republici Srpskoj, najjasnije će pokazati uporedni podaci o prodaji završenih stanova u mjesecima koji dolaze.