Česma i stakleni pod kao prozor u istoriju Starog grada Trebinja
Stari grad u novom sjaju: Završeno popločavanje i izgrađena nova česma na Trgu Travunije
Srce Trebinja, srednjovjekovni Stari grad, konačno je dobio svoj finalni izgled. Izgradnjom nove česme na Trgu Travunije zvanično je završen višegodišnji i složen projekat revitalizacije ove ambijentalne cjeline, koji je Starom gradu vratio stari sjaj, ali uz primjenu modernih arhitektonskih rješenja.
Ovaj završni poduhvat finansirala je Pokrajinska vlada Vojvodine, a u znak zahvalnosti Hercegovaca, na jednoj strani kamene česme postavljena je mermerna ploča koja svjedoči o ovoj bratskoj saradnji.
Šta je sve obuhvatila obnova Starog grada?
Posao revitalizacije tekao je godinama kroz pet faza, a rezultat je potpuna transformacija infrastrukture i izgleda:
• Nova česma na Trgu Travunije: Izgrađena u obliku kamenog kubusa sa kormitima, po uzoru na tradicionalne forme i fotografije iz 1856. godine.
• Popločavanje ulica i trgova: Cijeli prostor je prekriven kamenim pločama, čime je pješačka zona postala jedinstvena estetska cjelina.
• Podno staklo sa arheološkim ostacima: Na centralnom dijelu trga postavljeno je specijalno staklo kroz koje su vidljivi ostaci starog Trebinja pronađeni tokom radova.
• Podzemne instalacije: Kompletna elektro-mreža premještena je pod zemlju, a potpuno su renovirane vodovodna i kanalizaciona mreža.
• Čišćenje objekata: Mnoge kamene građevine su opjeskarene i očišćene od patine.
Arhitektura po mjeri istorije
Načelnik gradskog Odjeljenja za kapitalne investicije, Siniša Vučurević, naglasio je da je posebna pažnja posvećena arhitekturi glavnog trga. On ističe da je česma postojala u raznim istorijskim periodima, služeći prvobitno za snabdijevanje stanovništva vodom, a kasnije kao dio urbanog mobilijara. Vučurević dodaje da su kroz nagradni konkurs i konsultaciju starih fotografija došli do rješenja koje poštuje tradiciju, uz konstantnu komunikaciju sa Zavodom za zaštitu spomenika RS.
Anđelkina kapija i otkriće iz 18. vijeka
Tokom radova pažnja je posvećena i kultnoj Anđelkinoj kapiji, omiljenom mjestu turista iz regiona. Proces čišćenja kamena donio je i zanimljivo otkriće.
Na polukružnom nadovratniku iznad kapije, ispod decenijske patine, otkriven je natpis na arapskom jeziku. Natpis se sastoji iz dva dijela: u gornjem redu stoji poruka „Mašalah“ (Božija volja), dok je u donjem ispisana hidžretska godina koja odgovara periodu između 1769. i 1770. godine. Ovo otkriće dodatno potvrđuje bogatu i slojevitu istoriju Starog grada iz vremena intenzivnijeg naseljavanja u 18. vijeku.
Iako je zbog radova privremeno bila uklonjena tabla sa natpisom „Anđelkina kapija“, ona će uskoro biti vraćena kako bi ponovo dočekivala goste koji u Trebinje dolaze tragom serije „Ranjeni orao“.
