“Bitka” za Dom naroda dodatno drma opoziciju: Političke partije ne mogu dočekati “presudu” CIK-a

Političke partije u Republici Srpskoj sa nestrpljenjem iščekuju da Centralna izborna komisija (CIK) BiH potvrdi rezultate opštih izbora da bi mogao biti otvoren proces konstituisanja vlasti i stavljena tačka na tvrdnje koliko će vladajući, odnosno opozicioni blok biti jak u Domu naroda Parlamentarne skupštine BiH.

U Dom naroda Parlamentarne skupštine (PS) BiH bira se 15 delegata koji se raspoređuju u tri kluba naroda. Po pet Bošnjaka i Hrvata stiže iz FBiH na prijedlog bošnjačkih i hrvatskih delegata iz federalnog Doma naroda koji se formira na osnovu rezultata sa kantonalnih skupština.

Trećina delegatskih pozicija, kao važna poluga vlasti, biće izabrana sa teritorije Srpske, odnosno u Narodnoj skupštini Republike Srpske (NSRS) nakon konstituisanja novog saziva kada budu objavljeni konačni rezultati.

Pravo glasa, naime, u izboru delegata imaju 83 poslanika, koliki ih ukupno i ima u sazivu Skupštine. Delegati se biraju tajnim glasanjem, na listiću od Centralne izborne komisije (CIK) BiH.

Ko će imati više lista, a time i potencijalno više delegata na kraju glasanja, zavisi od snage stranke u republičkom parlamentu, odnosno broja poslanika iz svojih, ali i redova koalicionih partnera.

Narodni poslanici glasaju tako što stave znak “X” ispred naziva lista, ne i za kandidate unutar liste, a proces izbora sprovodi Komisija za izbor i imenovanje Narodne skupštine Republike Srpske.

Utvrđeni rezultati CIK-a pokazuju da deset političkih subjekata ima obezbijeđeno mjesto u dolazećem skupštinskom sazivu. Najviše poslanika će ponovo imati SNSD, a sa koalicionim partnerima je nadomak dvotrećinske većine.

Rezultat im, kako je nedavno isticao i lider partije Milorad Dodik, daje mogućnost da imaju četiri, a možda i pet delegata u Sarajevu.

Opozicioni blok se, s druge strane, uzda da će doći do dva delegata, ali im na ruku ne idu zategnuti odnosi između partija na toj strani.

SDS imenovao tim

SDS je već imenovao tim za razgovore sa kolegama iz opozicije, a prvi čovjek stranke Branko Blanuša juče je rekao da ova stranka ne prihvata ucjene ni ultimatume bilo koga pa ni predsjednika Liste za pravdu i red Nebojše Vukanovića, kada je riječ o podršci za izbor delegata, ako Ljubiša Petrović (SDS) ne bude vraćen u stranku.

– Odluke o Petroviću su u proceduri i vidjećemo kakav će biti njegov konačan status – rekao je Blanuša na konferenciji za novinare u Banjaluci.

Vukanović je, naime, prethodno za medije istakao da su prije četiri godine bezuslovno podržali Želimira Neškovića (SDS) i Nenada Vukovića (PSS) da budu delegati, uz opasku da su njihovi glasovi bili ključni.

– Za bilo kakvu saradnju i partnerstvo neophodan je minimum poštovanja, a u SDS-u moraju da shvate da ne mogu očekivati naše glasove i podršku za delegata u Domu naroda, a istovremeno progoniti i kidati glavu Ljubiši Petroviću zbog podrške meni u kampanji – naveo je on između ostalog.

Funkcioner Pokreta “Sigurna Srpska” (PSS) Slaviša Marković je otkrio da će naredne sedmice imati sjednicu Predsjedništva pokreta.

– SDS je imenovao svoj tim, mi ćemo formirati svoj, a prvi sa kojima ćemo razgovarati je SDS. Blok PSS, SDS i Vukanovićeva lista ima 26 poslanika u NSRS. Potrebna su glasovi još dva narodna poslanika da bismo dobili dva delegata u Domu naroda. Evidentno je da će SNSD predvoditi buduću vladu i pitanje je da li će cijeli kapacitet iz saziva na izmaku učestvovati i u novom sazivu. I tu je mogućnost da neka partija, koja je bila u skupštinskoj većini, ostane van te grupe, što će sigurno otvoriti prostor opoziciji da lakše dođe do 28 ruku – istakao je Marković za “Glas“.

Šef Kluba SNSD-a u republičkom parlamentu Srđan Mazalica za “Glas” je ponovio da će oni imati četiri sigurna delegata, a možda i pet.

– Četiri delegata su realan broj- rekao je Mazalica.

Ishod ovog glasanja je strankama važan zbog moći koju dobijaju na nivou BiH, jer nijedan zakon, niti gotovo ijedna odluka ne mogu “proći” ukoliko, osim u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine (PD PS) BiH, ne dobiju potrebnu većinu u tom drugom domu.

Presuda

Zakon ili drugi akt se pred Domom naroda može zaustaviti glasovima dvije trećine delegata svakog kluba, a ta mogućnost obilježila je rad klubova u mandatu na isteku, kao i brojni zastoji, blokade i sukobi unutar klubova, posebno kada je riječ o onom predstavnika srpskog naroda.

SNSD je neko vrijeme nakon opštih izbora 2022. imao četiri predstavnika u Domu naroda, ali je ostao bez jednog kada je bez pozicije ostala Snježana Novaković Bursać usljed sudske presude na osnovu koje je mandat dodijeljen Nenadu Vukoviću iz PDP-a.