Na današnji dan 1993., u Beogradu je preminula bosanskohercegovačka i svjetska operska diva Bahrija Nuri Hadžić, primadona koja je tridesetih godina prošlog stoljeća nosila eksperimentalni operski repertoar u Evropi.
Bahrija Nuri Hadžić rođena je u Sarajevu, 4. marta 1904. godine, kao najstarija od četiri kćerke književnika Osmana Nuri Hadžića, Mostarca, autora prvog bosanskohercegovačkog romana „Bez nade“, i Almasa-hanume iz poznate sarajevske porodice Sokolović. Bahrijina sestra Nadžida bila je pravnica i dugogodišnja sudinica u Mostaru, druga sestra Rabija je bila profesorica njemačkog jezika u Gimnaziji Mostar, a treća Šemsa je umrla mlada. Sve četiri sestre su učile svirati klavir.
Djetinjstvo i ranu mladost provela je s porodicom u Mostaru, ali, kako u tadašnjem Mostaru nije mogla dobiti adekvatno obrazovanje, otac Osman je odlučio da se porodično presele u Beograd, gdje je Bahrija upisala muzičku školu, koja se danas naziva Muzička škola „Mokranjac“.
Prvakinja Beogradske opere
Godine 1923., Bahrija je položila prijemni na Državnoj visokoj akademiji za muziku i umjetnost u Beču, na Odsjeku za pjevanje, kod čuvenog profesora Tea Lirhamera (Thea Lierhammera), s kojim je kasnije tokom karijere povremeno radila. Nakon petogodišnjeg studija prvi profesionalni angažman dobila je u Bernu, u Švicarskoj, gdje je od 1928. do 1931. godine ostvarila četrdesetak vodećih operskih uloga, koje su je toliko popularizirale da nije mogla odgovoriti na sve pozive za gostovanja na operskim scenama. Pjevala je u Zagrebu, Mostaru, Beču, Bernu, Cirihu, Pragu, Bratislavi, Varšavi, Krakovu, Ljvovu, Gracu, Minhenu, Frankfurtu, Sofiji, Aleksandriji, Kairu, Istanbulu…
U Bernu je prvi put pjevala Salome, glavnu ulogu istoimene opere, za koju su gotovo svi muzički znalci saglasni da je njen najviši umjetnički domet i najbolje tumačenje Salome uopće. Čak je i kompozitor opere „Salome“ Rihard Štraus (Richard Strauss), kada je pjevala pod njegovom dirigentskom palicom prilikom proslave njegovog 75. rođendana, 1939. godine u Cirihu, kazao da je to Salome koju je čekao 35 godina.
Na nagovor kompozitora Stevana Hristića Bahrija Nuri Hadžić, 1931. godine, postaje članica, a ubrzo i prvakinja Beogradske opere, gdje je pjevala do 1960. godine, osim pauze tokom Drugog svjetskog rata, kada nije htjela, kako je izjavila, pjevati za Musolinija (Mussolini) i Hitlera.
Bahrija se proslavila glavnim ulogama u mnogim u operama, između ostalih, “Lulu”, “Aida”, “Il trovatore”, „Manon“, “Werther”, „Salome“, “La Fanciulla del West”, „Jenufa“, „Koštana“, koje je ostvarila na operskim scenama širom svijeta.
Tiho Brahe. Wikipedia.org
Umro danski astronom Tiho Brahe
1601. - Umro danski astronom Tiho Brahe (Tycho) koji je otkrio novu zvijezdu u sazviježđu Kasiopeje.
1882. - Njemački bakteriolog Robert Koh (Koch) otkrio je bakteriju koja izaziva tuberkulozu - Kochov bacil. Bilo je to revolucionarno otkriće u borbi protiv najopasnije bolesti 19. stoljeća. Također, pronašao je uzročnike kolere.
1921. – U Travniku je rođena Srebrenka Sena Jurinac, bosansko-hrvatsko-austrijska operska pjevačica. Bila je jedna od najsjajnijih zvijezda Bečke državne opere, a u trideset i osam godina djelovanja u njoj ostvarila je 47 uloga i imala 1268 nastupa. Godine 1953., dobila je titulu austrijske komorne pjevačice.
1927. - Rođen Žilber Beko (Gilbert Becaud), francuski pjevač, kompozitor i glumac. Bio je popularan izvođač skoro pola vijeka, prepoznatljiv po svojim tamnoplavim odijelima, bijeloj košulji i "sretnoj kravati" plave boje s bijelim tačkicama. Njegovi najpoznatiji hitovi su "Nathalie" i "Et Maintenant".
1932. - Pjer-Žil de Žen (Pierre-Gilles de Gennes), francuski fizičar, koji je 1991. godine dobio Nobelovu nagradu za fiziku „za otkriće primjene metoda proučavanja fenomena uređenosti u kompleksnije svrhe, posebno kod tečnih kristala i polimera”, rođen je na današnji dan.
Fudbalski klub Sarajevo. Historija.ba
Prije 80 godina osnovan Fudbalski klub Sarajevo
1946. - Osnovan Fudbalski klub Sarajevo. U početku se zvao Fiskulturno društvo Torpedo, naredne godine je promijenio naziv u Fiskulturno društvo Sarajevo, potom, 12. decembra 1948. godine, mijenja ime u Sportsko društvo metalaca Sarajevo, da bi konačno, 20. maja 1949., dobio današnje ime - Fudbalski klub Sarajevo. FK Sarajevo je već u prvoj sezoni nakon osnivanja 1946/47 učestvovao u Kupu tadašnje Jugoslavije i došao do polufinala. Dva puta je bio šampion SFR Jugoslavije (1966/67. i 1984/85.), pet puta šampion Bosne i Hercegovine, sedam puta osvajač Kupa BiH i jednom osvajač Superkupa BiH.
1947. - Rođen Kevin Klajn (Kline), američki glumac koji je 1989. osvojio Oskara za ulogu Ota (Otto) u filmu "Riba zvana Wanda".
1948. - Umro austrijski kompozitor mađarskog porijekla Franz Lehár. Najpoznatiji je po svojim operetama, od kojih je najuspješnija i najpoznatija „Vesela udovica“.
1970. - Rođen Mustafa Zvizdić, bosanskohercegovački književnik. Njegova zbirka pjesama "Igre voskom" prevedena je na engleski, njemački, francuski i slovenski jezik. Bio je nominiran za nagradu "Meša Selimović" za roman "Muzika zidnih satova".
1974. – Preminuo ruski violinista i dirigent David Fjodorovič Oistrakh, jedan od najvećih majstora violine u 20. stoljeću.
1991. - Umro Džin Rodenberi (Gene Roddenberry), američki scenarist i producent, tvorac “Zvjezdanih staza”.
2003. - Konkord (Concorde), supersonični putnički avion, povučen iz saobraćaja.
2005. - Preminula Rosa Parks, prva crnkinja koja se 1955. usudila da prekrši tadašnje rasne zakone na jugu SAD, u saveznoj državi Alabama, odbivši da ustupi mjesto u autobusu predviđeno za bijelce.
2021. - Umro Džejms Majkl Tajler (James Michael Tyler), američki glumac, najpoznatiji po ulozi Gintera u serijalu “Prijatelji”.
