Astronomi prvi put ispratili eksplozivnu smrt ogromne zvijezde gotovo od početka do kraja

Posmatranja su počela u martu, kada je kineski svemirski teleskop „Einstein Probe“ registrovao kratkotrajnu pojavu rendgenskih zraka u trenutku kada je udarni talas, izazvan eksplozijom u jezgru umiruće zvijezde, prošao kroz njenu površinu.

Vjeruje se da se isti proces događa kod svake supernove, ali ga je veoma teško posmatrati zbog izuzetno kratkog trajanja. Sličan događaj posljednji put je zabilježen 2008. godine.

„Morate imati sreće da ga uhvatite u stvarnom vremenu“, rekao je astronom Brendan O'Connor sa Univerziteta Karnegi Melon u Pitsburgu, glavni autor jednog od dva naučna rada o ovoj supernovi objavljena u časopisu „Astrophysical Journal Letters“.

„Udarni talas možete zamisliti kao radar: dok prolazi kroz spoljašnje slojeve zvijezde i bilo kakvu materiju u njenoj blizini, ostavlja trag koji možemo uočiti u rendgenskim zracima. Te zrake možemo iskoristiti kako bismo dobili dosad neviđen uvid u zvijezdu koja je na ivici urušavanja“, rekla je astronomkinja Džilijan Rastinejad sa Univerziteta Merilend, glavna autorka druge studije.

Naučnici su angažovali više teleskopa, uključujući rendgenski teleskop „Chandra“, kao i niz teleskopa na Zemlji, kako bi nastavili da prate zvijezdu gotovo tri mjeseca, sve dok se supernova nije našla iza našeg Sunca.

Zvijezda se nalazila na udaljenosti od oko 500 miliona svjetlosnih godina od Zemlje, u relativno bliskoj galaksiji. Svjetlosna godina predstavlja udaljenost koju svjetlost pređe za godinu dana, odnosno oko 9,5 biliona kilometara.

Procjenjuje se da je zvijezda prije eksplozije bila oko 30 puta veća od Sunca, piše tportal.hr.

Naučnici vjeruju da je eksplozija za sobom ostavila crnu rupu – izuzetno gusto nebesko tijelo čija je gravitacija toliko snažna da joj čak ni svjetlost ne može pobjeći.