Glavna karakteristika ove grupe poremećaja je nenormalan obrazac disanja tokom spavanja, a u nekim slučajevima ovaj obrazac može biti prisutan i nakon buđenja.
Apneja u bukvalnom prevodu znači odsustvo daha, odnosno prestanak disanja. Kada pričamo o poremećajima, najčešća je opstruktivna apneja u spavanju (OSA), praćena centralnom apnejom u spavanju (CSA), hipoventilacionim poremećajima u snu i hipoksemičnim poremećajem vezanim za spavanje.
Noćni simptomi apneje
Karakteristične su noćne i dnevne tegobe. Za obje grupe simptoma, pored razgovora sa samim pacijentom, poželjno je porazorati sa članovima porodice, partnerima i kolegama, s obzirom na to da osoba koja boluje od apneje često nije svjesna svojih tegoba, posebno tokom noći.Noćni simptomi obuhvataju:
kratko vrijeme uspavljivanja (brzo zaspi, čim legne ili prije namjere da zaspi tokom gledanja TV-a, razgovora i slično),
glasno hrkanje praćeno prekidima disanja, ponekad gušenjem, što se završava buđenjem, osjećajem straha i nemira,
lupanje srca,
znojenje,
gorušicu,
suva usta.
Takođe, moguće je noćno mokrenje, jake glavobolje i otežano disanje.
Jutarnji i dnevni simptomi
Ujutru pacijenti prijavljuju osjećaj umora, pospanosti, suvoću usta, gorušicu ili nadimanje. Mogu se javiti i glavobolja, problemi sa raspoloženjem, razdražljivost, te poteškoće u pažnji ili pamćenju.Tokom dana, dominantan simptom je prekomjerna dnevna pospanost, koja se može manifestovati kao potreba za spavanjem, ali i kao umor, težina u rukama i nogama, te psihička i fizička tromost. Ovo je posebno opasno u situacijama koje zahtijevaju visok nivo budnosti, poput vožnje motornog vozila ili upravljanja zahtjevnim sistemima.
U skorije vrijeme sve se više prepoznaje i zajedničko prisustvo nesanice i opstruktivne apneje u spavanju (tzv. COMISA), gdje pacijenti pominju lak i isprekidan san, nizak kvalitet sna i česta buđenja.
Faktori rizika za nastanak OSA
Osnovni faktori rizika su:
muški pol i godine života,
centralna gojaznost i veliki obim vrata,
određena struktura kostiju lica,
dugotrajno hrkanje,
konzumiranje alkohola i cigareta,
menopauza i postojanje prethodnih bolesti.
Prepoznaje se i genetička predispozicija, ali i uticaj hroničnih oboljenja.
