Akcije pale 53 odsto, a analitičari ne odustaju: Da li tržište propušta priliku

Oracle je trenutno jedna od najzanimljivijih, ali i najkontroverznijih priča na američkom tržištu akcija. Akcija softverske kompanije, koja je u septembru 2025. godine dostigla rekordnih 308,7 dolara, tokom 2026. godine doživjela je drastičan pad. Ipak, veliki dio analitičara i investicionih banaka na Volstritu preporučuje kupovinu akcija i postavlja ciljne cijene znatno iznad trenutne tržišne cijene od oko 130 dolara.

Među najnovijim procjenama sa preporukom „kupi“ (buy), Cantor Fitzgerald predviđa cijenu od 284 dolara, Bernstein 325 dolara, Citi 330 dolara, a Wells Fargo 284 dolara. Postoje i opreznije prognoze. RBC Capital Markets preporučuje „zadrži“ (hold), uz ciljnu cijenu od 165 dolara, Morgan Stanley takođe preporučuje „zadrži“, uz cilj od 210 dolara, dok Rothschild & Co. Redburn preporučuje „prodaj“ (sell), uz ciljnu cijenu od svega 110 dolara.

Podsjetimo, do sredine aprila cijena akcije već je pala za više od 55 odsto u odnosu na rekordni nivo, da bi potom uslijedio značajan oporavak, koji je početkom juna podigao cijenu na oko 245 dolara. Taj rast od gotovo 76 odsto prvenstveno je bio podstaknut snažnom prodajom u svim segmentima u prvom kvartalu godine. Nakon toga uslijedio je strmoglav pad, pa je do kraja jula akcija izgubila 55 odsto vrijednosti. U narednom periodu cijena je oscilirala, ali nije premašila 163 dolara. U trenutku pisanja ovog teksta, 27. oktobra, akcija Oraclea bilježi pad od oko 53 odsto na godišnjem nivou.

Glavni argument analitičara koji optimistično gledaju na akcije Oraclea jeste da poslovanje kompanije ne izgleda kao da opravdava pad vrijednosti akcije od gotovo polovine.

U prvom kvartalu fiskalne 2027. godine, koji se za Oracle završio 31. avgusta 2026, prihodi su porasli za 30 odsto, na 19,3 milijarde dolara. Prihodi od klaud usluga povećani su za 62 odsto, na 11,6 milijardi dolara, dok su prihodi od klaud infrastrukture, odnosno IaaS-a (Infrastructure as a Service), skočili za 121 odsto, na 7,4 milijarde dolara.

Još upečatljiviji je podatak o vrijednosti ugovorenih budućih obaveza za isporuku usluga (Remaining Performance Obligations – RPO), koje još nisu priznate kao prihodi. Ova stavka u bilansu Oraclea dostigla je 664 milijarde dolara, što je povećanje od 209 milijardi dolara za samo godinu dana. Samo tokom posljednjeg kvartala kompanija je sklopila nove ugovore za klaud usluge namijenjene vještačkoj inteligenciji, vrijedne više od 30 milijardi dolara. Upravo je to glavni argument zagovornika ulaganja u Oracle: ako kompanija uspije da ugovore iz RPO-a postepeno pretvori u prihode i profit, današnja cijena akcije mogla bi da izgleda smiješno nisko.

Zašto investitori bježe od Oraclea?

Zašto onda investitori bježe od Oraclea? Zato što tržište ne gleda samo na vrijednost ugovora koje kompanija ima, već i na troškove njihovog izvršavanja. Da bi ispunio ugovore za AI klaud infrastrukturu, Oracle mora da izgradi veliki broj data centara, nabavi procesore i servere i uloži desetine milijardi dolara u infrastrukturu. To drastično mijenja finansijsku sliku kompanije.

Oracle je u fiskalnoj 2026. godini, koja se završila 31. maja 2026, imao negativan slobodan novčani tok od oko 23,7 milijardi dolara, dok su kapitalna ulaganja bila ogromna. Istovremeno, kompanija povećava finansiranje putem zaduživanja i emisije akcija kako bi podržala izgradnju AI infrastrukture.

Upravo zbog toga je Bloomberg još u maju opisao situaciju kao sukob optimizma Volstrita i skepticizma investitora. Analitičari se usredsređuju na rast klaud poslovanja, dok investitore brinu odnos sa najvećim klijentom, kompanijom OpenAI, veliki dug i održivost čitavog investicionog programa.

Logika je jednostavna: ako veliki dio budućeg rasta Oraclea zavisi od nekoliko ogromnih ugovora u oblasti vještačke inteligencije, svako usporavanje AI investicija, problemi sa finansiranjem ili promjena planova velikog klijenta mogli bi da imaju mnogo veći uticaj na Oracle nego na kompaniju čija je potražnja raspoređena na veći broj klijenata.

Međutim, oni koji smatraju da je pad akcije pretjeran ističu da Oracle nije startap koji se bavi izgradnjom data centara. Kompanija ima veliki, etablirani softverski biznis koji generiše prihode i obezbjeđuje široku bazu korporativnih klijenata. U fiskalnoj 2026. godini Oracle je ostvario oko 24,5 milijardi dolara prihoda od softvera, dok su prihodi od klaud usluga dostigli oko 34 milijarde dolara. To znači da iza novog AI biznisa i dalje stoji velika kompanija sa dugogodišnjim ugovorima sa korporativnim klijentima.

„Ne vidimo nikakav značajan, pa čak ni bilo kakav negativan uticaj vijesti povezanih sa OpenAI-jem. Smatramo da je reakcija donekle pretjerana“, izjavio je za Bloomberg Michael Monaghan, portfolio menadžer u kompaniji Founder ETFs, koja posjeduje akcije Oraclea.

Ono što neki investitori ne shvataju jeste „koliki će preokret oni donijeti u infrastrukturi za vještačku inteligenciju. Smatramo da ulaze u naizgled dosadan, ali izuzetno profitabilan dio ekosistema vještačke inteligencije“, dodao je on.

Jedni nagrađuju budući Oracle, drugi ga kažnjavaju zbog cijene te budućnosti

Monaghan je vjerovatno jedan od onih koji ne poriču finansijske rizike za kompaniju, ali smatraju da ih tržište previše uračunava u cijenu akcije. Vjerovatno će mnogo toga biti jasnije nakon Dana za investitore, zakazanog za 28. oktobar. Tada će rukovodstvo predstaviti dugoročne finansijske ciljeve, tehnološke planove i viziju kompanije direktno investitorima i finansijskim analitičarima. Ako predstave jasan i održiv plan za upravljanje dugom i rast profita od vještačke inteligencije, to bi moglo da ublaži zabrinutost tržišta i podrži vrijednost akcija.

Dugoročno gledano, ako Oracle uspije da ogromne ugovorene buduće obaveze pretvori u prihode uz dovoljno visoke profitne marže, trenutna cijena akcije mogla bi da bude preniska. Investitori bi trebalo da prate tri pokazatelja.

Prvi je da li se ogroman obim ugovorenih poslova zaista pretvara u prihode. Drugi je slobodan novčani tok, odnosno da li će Oracle postepeno prestati da troši više novca nego što generiše. Treći je povrat na ulaganja u AI infrastrukturu, odnosno da li će novi data centri ostvarivati dovoljno prihoda i profitnih marži da opravdaju zaduživanje i kapitalna ulaganja.

Oracle je u posljednjem kvartalu saopštio da su novi AI ugovori vrijedni više od 30 milijardi dolara strukturirani tako da, prema tvrdnjama kompanije, ne stvaraju dodatne potrebe za kapitalom iznad već planiranih ulaganja. Kompanija takođe navodi da neki ugovori uključuju avansne uplate klijenata i nabavku hardvera koju finansiraju sami klijenti. To je važan detalj jer smanjuje rizik da Oracle mora samostalno da finansira čitavu ekspanziju.

Na kraju, spor oko Oraclea ne vodi se oko toga da li će AI biznis rasti. Pitanje je ko će platiti taj rast i koliko će Oracle od njega zaraditi. Analitičari vide ogromnu potražnju, rekordne ugovore i brz rast klaud infrastrukture. Investitori vide desetine milijardi dolara kapitalnih ulaganja, rastući dug i dugoročne obaveze.

Drugim riječima, analitičari vrednuju budući Oracle, dok tržište danas kažnjava kompaniju zbog cijene koju mora da plati da bi stigla do te budućnosti, piše Bloomberg Adria.